دوره 17 (1404)
دوره 16 (1403)
دوره 15 (1402)
دوره 14 (1401)
دوره 13 (1400)
دوره 12 (1399)
دوره 11 (1398)
دوره 10 (1397)
دوره 9 (1396)
دوره 8 (1395)
دوره 7 (1394)
دوره 6 (1393)
دوره 5 (1392)
دوره 4 (1391)
دوره 3 (1390)
دوره 2 (1388)
دوره 1 (1387)
موضوعات = فقه و حقوق
تعداد مقالات: 44
کارکردشناسی فریضه امر به معروف در تأسیس ولایت متقابل: مسئولیت عمومی و آزادی عمل فردی»
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 13 مهر 1404
چکیده
فریضه امر به معروف و نهی از منکر در منظومه فکری اسلام، بر تنش هرمنوتیکی میان دو اصل «مسئولیت عمومی» و «آزادی عمل فردی» بنا شده است. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی متون بنیادین تفسیری و فقهی، ... بیشتر
تحلیل فقهی-حقوقی ناکارآمدی اصل حاکمیت قانون ملی بر احوال شخصیه ایرانیان مقیم خارج
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 دی 1404
چکیده
هدف: این پژوهش به بررسی چالش بنیادینی میپردازد که نظام حقوقی ایران در مواجهه با وضعیتها و آرای مربوط به احوال شخصیه ایرانیان مقیم خارج از کشور با آن روبهروست. مسئله اصلی، تحلیل تعارض میان الزام قانونگذار ... بیشتر
مصادیق، ملاکها و گستره توسعه بر عیال از منظر فقه امامیّه
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 دی 1404
چکیده
در دین مبین اسلام، خانواده به عنوان کانون تربیت و سنگ بنای تحقّق جامعهای پویا، از اهمیّت ویژهای برخوردار بوده و لذا اسلام برای حفظ و تداوم آن، حقوق و تکالیفی را برای زوجین مترتّب نموده است. در این بین، ... بیشتر
بررسی حکم متعه با تأکید بر تبیین مناهج اجتهادی فریقین در تحلیل مفاد آیه 24 نساء
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 22 دی 1404
چکیده
مسئله نکاح منقطع (متعه) از دیرباز یکی از مهمترین عرصههای اختلافی میان فقه امامیه و اهل سنت به شمار میرود؛ اختلافی که پیامدهای فقهی و اجتماعی فراوانی داشته و کماکان در مباحث معاصر نیز محل نزاع و گفتوگو ... بیشتر
بازتعریف قاعده غرر در حقوق قراردادهای ایران: از جهل موضوعی به ریسک معاملی بر مبنای تحلیل فقهی «جمع بین عقدین»
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 بهمن 1404
چکیده
قراردادهای مرکب در حقوق ایران، با چالش بنیادین تعارض میان اصل حاکمیت اراده (ماده ۱۰ ق.م) و الزامات ناظر بر علم تفصیلی به عوضین (مواد ۱۹۰ و ۲۱۶ ق.م) روبرو هستند. این پژوهش با بررسی مبانی فقهی جمع بین عقدین ... بیشتر
واکاوی ابعاد تحقق عدالت خانوادگی مبتنی بر تحلیل میزانِ تطابق آرای قضائی طلاق با آموزههای فقهی
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 31 فروردین 1405
چکیده
یکی از ابعاد مهم در جریان رسیدگی به دعاوی خانوادگی، میزان شناخت دقیق مسئله و صدور حکم بر اساس آن است. پژوهش با هدف پاسخ به پرسش«چگونگی و میزان انطباق آرای قضایی طلاق با مبانی فقه امامیه در خصوص مصادیق ... بیشتر
ماده ۱۱۶۸ قانون مدنی ایران؛ تحلیل فقهی–حقوقی با تأکید بر توازن حق و تکلیف والدین در حضانت
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 31 فروردین 1405
چکیده
مطالعه فقهی–حقوقی ماده ۱۱۶۸ قانون مدنی ایران ــ که حضانت فرزند را همزمان «حق» و «تکلیف» والدین میداند ــ ظرفیت بالایی در تبیین نهادهای اجتماعی پیچیده را نشان میدهد. این پژوهش با هدف ... بیشتر
حدود نفقه ی درمانی فرزندان در فقه امامیه و حقوق ایران با تاکید بر جراحی های زیبایی
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 اردیبهشت 1405
چکیده
نفقه فرزندان در فقه امامیه و نظام حقوقی ایران، نهادی حمایتی است که با هدف تأمین نیازهای اساسی طفل پیشبینی شده است. با وجود آنکه قانون مدنی برخی مصادیق نفقه اقارب را احصا کرده، شمول هزینههای بهداشت ... بیشتر
بررسی مبانی نظری و آثار حقوقی عقد اکراهی پس از زوال اکراه در فقه امامیه
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 13 اردیبهشت 1405
چکیده
یکی از ارکان اساسی صحت معاملات در فقه امامیه، وجود اختیار و رضایت کامل متعاقدین در زمان انعقاد عقد است. بر این اساس، اکراه به عنوان عاملی که اختیار را سلب میکند، موجب بطلان عقد شناخته میشود و این مسئله ... بیشتر
تحلیل مبانی فقهی و حقوقی مسئولیت مدنی مُبلّغین دینی ناشی از اشتباه در بیان احکام شرعی
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 اردیبهشت 1405
چکیده
از مهمترین امور تبلیغی، ترویج صحیح احکام شرعی است. اما گاهی این مقوله با چالشهایی مواجه میشود که از اهم آنها، اشتباه مبلغین در بیان احکام است. بطور منطقی چنانچه مُبلغ در بیان احکام دچار اشتباه شود، ... بیشتر
مبانی تعلیق قرارداد با رویکرد تطبیقی دیدگاه امام خمینی (ره) و محقق خویی
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 02 خرداد 1405
چکیده
برخی از فقها عقد معلق را چون به یک امر خارجی احتمالی وابسته و فاقد جزمیت بوده صحیح ندانسته و یکی از شرایط صحت قرارداد را تنجیز دانسته اند. با این حال امام خمینی (ره) و محقق خویی چنین شرطی را به چالش کشیده ... بیشتر
واکاوی وضعیت بیع موی طبیعی
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 04 خرداد 1405
چکیده
علیرغم اینکه در خصوص معاملۀ اعضای بدن انسان پژوهشهای زیادی صورت گرفته است، اما در خصوص وضعیت معاملۀ موی طبیعی پژوهش علمی مشاهده نشده است؛ مسئلۀ مستحدثهای که بهظاهر نمیتوان بر آن اشکالی وارد ... بیشتر
امکانسنجی فقهی صحت وقف بر حیوانات با نقد شرط اهلیت تملک موقوفعلیه
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 خرداد 1405
چکیده
وقف به عنوان یک سنت حسنه دینی، همواره ظرفیت بالایی برای انطباق با نیازهای نوپدید بشری داشته است. یکی از شروط مشهور برای صحت وقف در فقه امامیه، «اهلیت و صلاحیت موقوفعلیه برای تملک» است. بر اساس این ... بیشتر
تحلیل اصولی نقش اصل احتیاط در پذیرش یا رد نسب ناشی از باروریهای نوین
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 خرداد 1405
چکیده
پیشرفتهای چشمگیر در فناوریهای کمکباروری، بهویژه استفاده از گامتهای اهدایی (تخمک یا اسپرم متعلق به غیر زوجین)، چالشهای عمیق و پیچیدهای در حوزه فقه اجتهادی و حقوق خانواده ایجاد کرده است. یکی ... بیشتر
امکانسنجی تسری حکم توارث در مرگهای مجهولالزمان به تصادفات رانندگی؛ رویکردی تطبیقی در حقوق ایران و فرانسه
دوره 17، شماره 32 ، دی 1404، ، صفحه 11-42
چکیده
بر اساس قاعدۀ اولیه، تحقق ارث منوط به احراز حیات وارث در زمان وفات مورث است. بر اساس قاعدۀ ذکرشده در مرگهای مجهولالزمان رابطه ارثبری منتفی است. حکم مذکور در حقوق فرانسه از یک سو و حقوق ایران از سوی ... بیشتر
بررسی مستثنیات اصلی و تبعی از حکم ملی شدن اراضی منابع طبیعی
دوره 17، شماره 32 ، دی 1404، ، صفحه 43-75
چکیده
اراضی منابع طبیعی به مفهوم اراضی دارای گیاهان خودرو که به حال طبیعی خود باقیمانده، با قانون ملی شدن جنگلهای کشور در تاریخ 17/10/1341 ملی و در زمرۀ اموال عمومی قرار گرفتند. از حکم یادشده، اراضیای که تا ... بیشتر
تحلیل مبانی نفوذ شهادت ذینفع؛ مطالعۀ موردی: شهادت اجیر به نفع مستأجر
دوره 17، شماره 32 ، دی 1404، ، صفحه 189-219
چکیده
برای قرار گرفتن شاهد بهعنوان دلیل اثبات دعوا، فقها وجود شرایط شرعی مورد نظر شاهد را ضروری دانستهاند. یکی از شرایط، عدم اتهام است. از جمله افرادی که شهادت، او را در مظان اتهام سودجویی قرار میدهد اجیر ... بیشتر
واکاوی کارکرد سوگند استظهاری در فقه و قوانین موضوعه
دوره 17، شماره 32 ، دی 1404، ، صفحه 221-250
چکیده
سوگند استظهاری سوگندی است که خواهان در دعوایی که علیه میتی مطرح مینماید علیرغم اثبات حقش با سایر ادله، باید بر بقای حق خود یاد کند تا بدین وسیله موجبات اطمینان یافتن قاضی را بر باقی بودن حق خویش را ... بیشتر
نکاح، حیلههای شرعی و چالشهای فرارو
دوره 17، شماره 31 ، تیر 1404، ، صفحه 5-28
چکیده
استفاده از حیلۀ شرعی در ابواب گوناگون فقه مانند طهارت، نکاح، طلاق، بیع، اجاره و غیر آن بهعنوان ابزاری برای رهایی از ارتکاب حرام برای رسیدن به حلال مورد نظر و عبور از تنگناهای شرعی همواره موافقان و مخالفانی ... بیشتر
بررسی مشروعیت سرمایهگذاری اموال خمس و زکات بر اساس مبانی امام خمینی(ره)
دوره 17، شماره 31 ، تیر 1404، ، صفحه 149-172
چکیده
خمس و زکات از واجباتیاند که خداوند متعال بر مسلمانان واجب نموده است. فلسفۀ تشریع این دو واجب الهی برای برقراری عدالت اجتماعی و تأمین مالی و ضروریات زندگی طبقات خاصی از افراد جامعه میباشد. مدیریت این ... بیشتر
تأثیر مشروعیت انگیزه در ضمان قهری
دوره 17، شماره 31 ، تیر 1404، ، صفحه 173-204
چکیده
کسی که رفتارش موجب ورود خسارت به دیگری میشود، ممکن است انگیزهای نداشته باشد، نظیر اکثر تصادفات، یا انگیزهاش نامشروع باشد مانند غاصب، یا انگیزۀ وی مشروع باشد. مهمترین موضوعاتی که ذیل انگیزۀ مشروع ... بیشتر
واکاوی انتقادی مواجهۀ فقیهان امامیه با دلایل ارثبری زوجه از اموال غیرمنقول زوج
دوره 17، شماره 31 ، تیر 1404، ، صفحه 205-238
چکیده
یکی از فروع فقهی باب ارث، میزان بهرهمندی زوجه از میراث همسرش است. تفاوت دیدگاه فقیهان در این مسئله تا آنجاست که برخی آن را از پیچیدهترین مسائل دانش فقه برشمردهاند. بر اساس عموم آیۀ 11 سورۀ نساء ... بیشتر
مطالعۀ انتقادی روشهای محاسبۀ ارش مدنی در فرض اختلاف نظر کارشناسان، با نگاه به آرای شیخ انصاری
دوره 17، شماره 31 ، تیر 1404، ، صفحه 261-284
چکیده
در صورتی که معلوم شود کالای مورد معامله، هنگام انعقاد عقد، معیوب بوده است، گیرندۀ آن، میان فسخ عقد و گرفتن ارش، مخیر خواهد بود. قانونگذار مدنی، در مادۀ 428، در فرضی که کارشناسان در تعیین مقدار ارش اختلاف ... بیشتر
نقدی بر ادلۀ مشهور در شرط توارث زوجین در ازدواج موقت
دوره 17، شماره 31 ، تیر 1404، ، صفحه 285-314
چکیده
از جمله آثاری که بر ازدواج بار میشود، توارث بین زوجین است، لکن بر اساس نظریۀ مشهور فقهای امامیه در ازدواج موقت، توارث بین زوجین ثابت نیست. از دیگر سو، قاعدۀ فقهی کلی این است که بسیاری از شرایط را میتوان ... بیشتر
ارزیابی انتقادی مادۀ 24 قانون نحوۀ اجرای محکومیتهای مالی
دوره 16، شماره 30 ، دی 1403، ، صفحه 33-60