نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

• مهدی موحدی محب ¹
• مسیح لسانی ²

¹ دانشیار، گروه حقوق، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

² دانشجوی دکتری، گروه حقوق، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

چکیده

در صورتی که معلوم شود کالای مورد معامله، هنگام انعقاد عقد، معیوب بوده است، گیرندۀ آن، میان فسخ عقد و گرفتن ارش، مخیر خواهد بود. قانون‌گذار مدنی، در مادۀ 428، در فرضی که کارشناسان در تعیین مقدار ارش اختلاف کنند، حد وسط قیمت‌ها را معتبر دانسته است. این مقاله با تکیه بر مبانی فقهی و اصولیِ قانون مدنی در بحث حاضر، بر آن است تا با پژوهش در کلام فقیهان و بررسی مستندات هر یک، پس از توضیح و نقد نظرات موجود که عبارت‌اند از: دو روش مشهور و یک روش غیرمشهور، «اخذ قدر متیقن و اجرای برائت در مازاد بر آن» را با استناد به قواعد و دلایل عام، عموم روایات، نقد روش‌های موجود و نیز دلایل خاص، به‌‌عنوان نظر برگزیده، تبیین و اثبات نماید. در نوشتار حاضر که به روش توصیفی - ‌تحلیلی انجام پذیرفته، در بخش ادلۀ خاص، این نتیجه به دست آمده است که لازمۀ پذیرش نظر مشهور، مبنی بر لزوم محاسبۀ میانگین نظر کارشناسان، قبول اطلاق دلیل حجیت امارات نسبت به فرض تعارض و پذیرش مسلک سببیت است؛ ضمن آن‌که، در ادله قول مشهور و نیز روش محاسبۀ عددیِ آن هم مناقشه می‌شود.  

کلیدواژه‌ها

• ارش
• برائت
• تعارض
• شهادت
• شیخ انصاری
• کارشناس
• مادۀ 428 قانون مدنی ایران

موضوعات

• فقه و حقوق

عنوان مقاله [English]

A Critical Study of Methods for Calculating Civil Compensation (Arsh) in Cases of Expert Disagreement, with Reference to the Opinions of Shaykh Ansārī

نویسندگان [English]

• Mahdi Movahedi Moheb ¹
• Masih Lesani ²

¹ Corresponding Author, Associate Professor, Department of Law, Faculty of Humanities, Semnan University, Semnan, Iran

² PhD Student, Department of Law, Faculty of Humanities, Semnan University, Semnan, Iran.

چکیده [English]

If it is discovered that the item of a transaction was defective at the time of contract formation, the recipient may choose between rescinding the contract or compensation (Arsh). According to Article 428 of the Iranian Civil Code, when experts disagree on the amount of compensation, the legislator considers the average of their valuations as valid. This article, relying on the jurisprudential and foundational principles of the Civil Code, aims to examine the views of jurists and analyze their evidences. After explaining and critiquing the existing opinions-which include two prevalent methods and one less common method-it proposes the approach of “accepting the certain amount and applying the principle of Bara’ah (discharge) to the excess” as the preferred view, supported by general rules, broad narrations, critique of existing methods, and specific evidence. Conducted through a descriptive-analytical method, the study finds that accepting the prevalent opinion-requiring calculation of the average expert opinion-necessitates acceptance of the absolute validity of evidentiary presumptions (Amārāt) in cases of contradiction and adherence to the causality approach (Maslak Sababiyyat). Nonetheless, there are disputes regarding both the evidences supporting the prevalent opinion and its numerical calculation method.

کلیدواژه‌ها [English]

• Arsh (Compensation)
• Bara’ah (Discharge)
• Contradiction
• Testimony
• Shaykh Ansārī
• Expert
• Article 428 of the Iranian Civil Code