پژوهشی
بررسی فقهی – حقوقی مالکیت معادن با نگاهی به حقوق استرالیا و آمریکا
بررسی فقهی – حقوقی مالکیت معادن با نگاهی به حقوق استرالیا و آمریکا

مهدی آدمی؛ جلال سلطان احمدی

دوره 16، شماره 29 ، خرداد 1403، صفحه 3-33

https://doi.org/10.30513/cjd.2022.3880.1656

چکیده
  عدم تنقیح مبانی نظری سبب تکثر تعارض قوانین حوزه معدن گردیده است. قانون مدنی تحت تأثیر فقه امامیه در موضوع مالکیت معادن، این منابع را واجد تملک خصوصی دانسته است، درحالی‌که در سال 1377 به‌منظور حفظ حاکمیت ...  بیشتر
پژوهشی
گستره مفهومی ولیّ بیمار در تبصره 2 ماده 495 قانون مجازات اسلامی 1392
گستره مفهومی ولیّ بیمار در تبصره 2 ماده 495 قانون مجازات اسلامی 1392

حجت پولادین طَرقی؛ حسن وحدتی شبیری؛ سید حمید حسینی الارزی؛ حسین ابراهیم زاده

دوره 16، شماره 29 ، خرداد 1403، صفحه 35-60

https://doi.org/10.30513/cjd.2022.4083.1682

چکیده
  قانون‌گذار در تبصره 2 ماده 495 قانون مجازات اسلامی، ولیّ بیماران ناهوشیار را جهت رضایت درمان یا برائت از خسارات، ولیّ خاص همانند پدر و ولیّ عام (مقام رهبری) معرفی می‌نماید. این تبصره برگرفته از متون فقهی ...  بیشتر
پژوهشی
مهر شناور در آینه فقه امامیه و حقوق ایران
مهر شناور در آینه فقه امامیه و حقوق ایران

ابراهیم جوانمرد فرخانی؛ حمید میری؛ سید محمد رضوی

دوره 16، شماره 29 ، خرداد 1403، صفحه 61-82

https://doi.org/10.30513/cjd.2021.3268.1568

چکیده
  مهر شناور نوعی از مهر است که به‌طور دقیق در متن عقد معلوم نشده، اما سازوکار محاسبه آن مشخص گردیده است. در این فرض، طرفین مهر را مفتوح قرار می‌دهند تا با توجه به عرف روز یا نظر یکی از طرفین یا ثالث داور ...  بیشتر
پژوهشی
نحوه برخورد با مدیون بعد از ثبوت اعسار، با تأکید بر فعل معصوم علیه السلام در دو روایت غیاث و سکونی
نحوه برخورد با مدیون بعد از ثبوت اعسار، با تأکید بر فعل معصوم علیه السلام در دو روایت غیاث و سکونی

سید ابوالقاسم حسینی زیدی؛ هادی علی آباد شوری

دوره 16، شماره 29 ، خرداد 1403، صفحه 83-100

https://doi.org/10.30513/cjd.2023.4575.1775

چکیده
  فعل معصوم مانند گفتارش می‌تواند ابزار بیان دین و ابلاغ رسالت قرار گیرد. دو روایت «غیاث» که حاکی از «فعل امامu» است و روایت «سکونی» که آمیخته‌ای از «قول و فعل» است، در باب «برخورد ...  بیشتر
پژوهشی
تحلیل مفهوم کفر در فقه و کلام و پیامدهای فقهی آن
تحلیل مفهوم کفر در فقه و کلام و پیامدهای فقهی آن

محمد ابراهیم روشن ضمیر؛ مصطفی مهدوی ارجمند

دوره 16، شماره 29 ، خرداد 1403، صفحه 101-120

https://doi.org/10.30513/cjd.2022.4035.1672

چکیده
  کاربرد فراوان واژه کفر در متون دینی، برخورداری از ابعاد گسترده اعتقادی و فقهی و تبدیل شدن مباحث مرتبط با آن به یکی از مهم‌ترین چالش‌های جوامع اسلامی در عصر حاضر، اقتضای بررسی دقیق مفهوم این واژه و مٶلفه‌های ...  بیشتر
پژوهشی
نقش ماهیت وکالت در بازشناسی مصادیق متمایز آن
نقش ماهیت وکالت در بازشناسی مصادیق متمایز آن

محمدمهدی عزیزاللهی؛ سید مهدی دادمرزی؛ علی جوادیه

دوره 16، شماره 29 ، خرداد 1403، صفحه 121-146

https://doi.org/10.30513/cjd.2023.4531.1765

چکیده
  اگرچه مواد 656 و 657 قانون مدنی به عقد بودن وکالت حکم کرده‌اند،اما مفاد مواد 680 و 681 را می‌توان متعارض با عقد بودن وکالت دانست. علت تعارض در مواد مذکور را می‌توان در عدم تبیین ماهیت نهاد وکالت جستجو کرد. با ...  بیشتر
پژوهشی
تحلیل رویکردهای موضوع‌شناسی فقهی، از طریق مطالعه موردی انحلال‌پذیری موضوعات معاملی
تحلیل رویکردهای موضوع‌شناسی فقهی، از طریق مطالعه موردی انحلال‌پذیری موضوعات معاملی

مرتضی فخار شاکری؛ محمد تقی فخلعی؛ سید محمدتقی قبولی درافشان

دوره 16، شماره 29 ، خرداد 1403، صفحه 147-168

https://doi.org/10.30513/cjd.2023.4509.1760

چکیده
  یکی از پردامنه‌ترین عرصه‌های اختلاف فقها، موضوع‌شناسی فقهی است. این اختلاف در تشخیص موضوعات معاملی به صُوَر متعددی و در جایگاه‌های گوناگونی بروز کرده و از جملۀ آن‌ها مسئله انحلال‌پذیری موضوعات معاملی ...  بیشتر
پژوهشی
واکاوی نقش ابهامات مفهوم فقهی رشد در اصلاحات ناکام سن قانونی ازدواج دختر
واکاوی نقش ابهامات مفهوم فقهی رشد در اصلاحات ناکام سن قانونی ازدواج دختر

زهرا فرزانگان؛ محسن ملک افضلی

دوره 16، شماره 29 ، خرداد 1403، صفحه 169-196

https://doi.org/10.30513/cjd.2023.3396.1584

چکیده
  گرچه مشهور فقهای امامیه به‌ظاهر در مورد عدم استقلال سفیه در ازدواج اتفاق‌نظر دارند، تفسیر ایشان از رشد و سفاهت یکسان نیست. ازآنجاکه «رشد» به معنای ملکه حفظ و اصلاح مال به‌عنوان یکی از شرایط متعاقدین ...  بیشتر
پژوهشی
شیوه اجرا: «ایفاء» در حقوق یا «تسلیم مال» در فقه
شیوه اجرا: «ایفاء» در حقوق یا «تسلیم مال» در فقه

مصطفی کربلائی آقازاده؛ جلیل قنواتی

دوره 16، شماره 29 ، خرداد 1403، صفحه 197-226

https://doi.org/10.30513/cjd.2022.4315.1722

چکیده
  در حقوق، مباحث تحصیل اموال ذیل شیوه «ایفاء» تعهد، و در فقه، مباحث تحصیل اموال ذیل شیوه «تسلیم مال» قرار می‌گیرند؛ طریقه‌های متفاوتی در تحصیل اموال که موجبات حقوقی برمی‌گزینند. حقوق بر مبنای ...  بیشتر
پژوهشی
نقش «تصرف» در عقد متزلزل به‌موجب خیار مجلس (نقدی بر مواد 450 و 451 ق.م.)
نقش «تصرف» در عقد متزلزل به‌موجب خیار مجلس (نقدی بر مواد 450 و 451 ق.م.)

مهدی معظمی گودرزی؛ احمد دیلمی

دوره 16، شماره 29 ، خرداد 1403، صفحه 227-251

https://doi.org/10.30513/cjd.2023.4411.1737

چکیده
  یکی از مباحث مهم در خیارات، چگونگی سقوط خیار است. سٶال اصلی در این پژوهش از نقش تصرف در عقد متزلزل به‌موجب خیار مجلس است، که با روش توصیفی تحلیلی به آن پاسخ داده شده است. براساس یافته‌های این تحقیق: اولاً ...  بیشتر
پژوهشی
ضرورت جبران کاهش ارزش پول در صورت اشتراط در عقد قرض
ضرورت جبران کاهش ارزش پول در صورت اشتراط در عقد قرض

سید حسین موسوی راد؛ سید جابر موسوی راد

دوره 16، شماره 29 ، خرداد 1403، صفحه 253-274

https://doi.org/10.30513/cjd.2023.4464.1749

چکیده
  بدون شک وجود تورّم باعث کاهش ارزش پول می‌شود. حال این سٶال مطرح می‌شود که اگر فردی به دیگری مبلغی معین را قرض دهد، آیا فرد بدهکار در موعد مقرر فقط باید عین پول پیشین (مبلغ اسمی) را برگرداند یا اینکه وی ...  بیشتر
پژوهشی
بارنامه در لایحۀ تجارت 1398، با نگرشی بر بارنامۀ سی ام آر و کوتیف
بارنامه در لایحۀ تجارت 1398، با نگرشی بر بارنامۀ سی ام آر و کوتیف

مهسا نظری؛ سعید خردمندی

دوره 16، شماره 29 ، خرداد 1403، صفحه 275-304

https://doi.org/10.30513/cjd.2022.4006.1671

چکیده
  بارنامه سندی است که دلیل وجود قرارداد حمل‌ونقل می‌باشد و با تقاضای فرستنده توسط متصدی حمل یا نمایندۀ او صادر می‌شود و بر مالکیت کالا برای دارندۀ آن، دریافت کالا توسط متصدی و تعهد وی مبنی بر تسلیم کالا ...  بیشتر