پژوهشی
نکاح، حیله‌های شرعی و چالش‌های فرارو
نکاح، حیله‌های شرعی و چالش‌های فرارو

سید مهدی احمدی نیک؛ محمد امامی

دوره 17، شماره 31 ، تیر 1404، صفحه 5-28

https://doi.org/10.30513/cjd.2025.5942.1946

چکیده
  استفاده از حیلۀ شرعی در ابواب گوناگون فقه مانند طهارت، نکاح، طلاق، بیع، اجاره و غیر آن به‌عنوان ابزاری برای رهایی از ارتکاب حرام برای رسیدن به حلال مورد نظر و عبور از تنگناهای شرعی همواره موافقان و مخالفانی ...  بیشتر
پژوهشی
بررسی دیدگاه شورای نگهبان در خصوص زمان قابل قبول برای احیای اراضی در محدودۀ منابع طبیعی، با تحلیلی بر تبصرۀ 6 الحاقی قانون ابطال اسناد فروش رقبات آب و اراضی موقوفه
بررسی دیدگاه شورای نگهبان در خصوص زمان قابل قبول برای احیای اراضی در محدودۀ منابع طبیعی، با تحلیلی بر تبصرۀ 6 الحاقی قانون ابطال اسناد فروش رقبات آب و اراضی موقوفه

مجتبی باقرزاده؛ سید مصطفی محقق داماد؛ غلامعلی سیفی زیناب

دوره 17، شماره 31 ، تیر 1404، صفحه 29-58

https://doi.org/10.30513/cjd.2025.5762.1933

چکیده
  مطابق اصل چهل‌وپنجم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، انفال و ثروت‌های عمومی، از جمله جنگل‌ها و مراتع غیرحریم، اراضی موات و معادن و... در اختیار حکومت اسلامی قرار گرفته است. مقررات ملی شدن به‌عنوان یکی ...  بیشتر
پژوهشی
مبنای مسئولیت متصدی حمل‌ونقل در حقوق داخلی و کنوانسیون سی.ام.آر (CMR) با نگرشی بر لایحۀ تجارت 1398
مبنای مسئولیت متصدی حمل‌ونقل در حقوق داخلی و کنوانسیون سی.ام.آر (CMR) با نگرشی بر لایحۀ تجارت 1398

مهسا نظری؛ سعید خردمندی

دوره 17، شماره 31 ، تیر 1404، صفحه 59-90

https://doi.org/10.30513/cjd.2024.5501.1906

چکیده
  در کنوانسیون‌های بین‌المللی همچون سی.ام.آر (CMR)1 و قوانین داخلی مانند قانون مدنی و قانون تجارت، مبانی متفاوتی برای مسئولیت متصدی حمل‌ونقل در نظر گرفته‌اند و همین امر سبب بروز اختلافاتی شده که قانون‌گذار ...  بیشتر
پژوهشی
اعتبارسنجی شرطیت پیش‌بینی‌پذیری خسارت قابل مطالبه در مسئولیت قراردادی و قهری در فقه امامیه، حقوق ایران و مصر
اعتبارسنجی شرطیت پیش‌بینی‌پذیری خسارت قابل مطالبه در مسئولیت قراردادی و قهری در فقه امامیه، حقوق ایران و مصر

محمد علی سعیدی؛ جعفر زنگنه شهرکی؛ مهدی میری

دوره 17، شماره 31 ، تیر 1404، صفحه 91-118

https://doi.org/10.30513/cjd.2024.6012.1961

چکیده
  نسبت به شرطیت قابل پیش‌بینی بودن خسارت مسئولیت مدنی در فقه اختلاف دیده می‌شود. در قوانین ایران تصریحی وجود ندارد. حقوق‌دانان ایرانی نیز نسبت به آن سه رویکرد شرطیت، عدم شرطیت و تفکیک میان مسئولیت قراردادی ...  بیشتر
پژوهشی
ارزیابی نقدهای مطرح‌شده دربارۀ عقد مشارکت کاهنده
ارزیابی نقدهای مطرح‌شده دربارۀ عقد مشارکت کاهنده

سید مجتبی صدیقیان کاخکی؛ محمد عربشاهی؛ سید علی سجادی زاده

دوره 17، شماره 31 ، تیر 1404، صفحه 119-148

https://doi.org/10.30513/cjd.2024.6041.1964

چکیده
  مشارکت کاهنده، عقد شرکتی است که طی شرطی ضمن عقد، شرکا را ملزم به خریدوفروشِ تدریجی سهام می‌نماید. به دلیل عدم درک صحیح از این نوع عقد مشارکت، چند شبهۀ فقهی به‌ویژه از سوی فقهای اهل‌سنت معاصر متوجه این ...  بیشتر
پژوهشی
بررسی مشروعیت سرمایه‌گذاری اموال خمس و زکات بر اساس مبانی امام خمینی(ره)
بررسی مشروعیت سرمایه‌گذاری اموال خمس و زکات بر اساس مبانی امام خمینی(ره)

رحمت الله کریم زاده؛ غلامعلی مقدم

دوره 17، شماره 31 ، تیر 1404، صفحه 149-172

https://doi.org/10.30513/cjd.2024.5751.1931

چکیده
  خمس و زکات از واجباتی‌اند که خداوند متعال بر مسلمانان واجب نموده است. فلسفۀ تشریع این دو واجب الهی برای برقراری عدالت اجتماعی و تأمین مالی و ضروریات زندگی طبقات خاصی از افراد جامعه می‌باشد. مدیریت این ...  بیشتر
پژوهشی
تأثیر مشروعیت انگیزه در ضمان قهری
تأثیر مشروعیت انگیزه در ضمان قهری

مهدی بیکی شورکی؛ عباس کریمی

دوره 17، شماره 31 ، تیر 1404، صفحه 173-204

https://doi.org/10.30513/cjd.2024.5705.1926

چکیده
  کسی که رفتارش موجب ورود خسارت به دیگری می‌شود، ممکن است انگیزه‌ای نداشته باشد، نظیر اکثر تصادفات، یا انگیزه‌اش نامشروع باشد مانند غاصب، یا انگیزۀ وی مشروع باشد. مهم‌ترین موضوعاتی که ذیل انگیزۀ مشروع ...  بیشتر
پژوهشی
واکاوی انتقادی مواجهۀ فقیهان امامیه با دلایل ارث‌بری زوجه از اموال غیرمنقول زوج
واکاوی انتقادی مواجهۀ فقیهان امامیه با دلایل ارث‌بری زوجه از اموال غیرمنقول زوج

البرز محقق گرفمی؛ مصطفی حسینی؛ فاطمه انصاری

دوره 17، شماره 31 ، تیر 1404، صفحه 205-238

https://doi.org/10.30513/cjd.2025.5877.1942

چکیده
  یکی از فروع فقهی باب ارث، میزان بهره‌مندی زوجه از میراث همسرش است. تفاوت دیدگاه فقیهان در‌ این مسئله تا آن‌جاست که برخی آن را از پیچیده‌ترین مسائل دانش فقه برشمرده‌اند. بر اساس عموم آیۀ 11 سورۀ نساء ...  بیشتر
پژوهشی
نقش تصرف در بیع شرط، با نگاه انتقادی به مادۀ 460ق.م
نقش تصرف در بیع شرط، با نگاه انتقادی به مادۀ 460ق.م

مهدی معظمی گودرزی

دوره 17، شماره 31 ، تیر 1404، صفحه 239-260

https://doi.org/10.30513/cjd.2024.5749.1930

چکیده
  مسقِط بودن خیارات توسط تصرف، فی‌الجمله مورد قبول است. اما نقش تصرف در اسقاط خیار شرط با سایر خیارات تفاوت دارد، چراکه خیار شرط با توجه به مصادیقش یعنی خیار شرط در قالب غیر بیع شرط و خیار شرط در قالب بیع ...  بیشتر
پژوهشی
مطالعۀ انتقادی روش‌های محاسبۀ ارش ‌مدنی در فرض اختلاف ‌نظر کارشناسان، با نگاه به آرای شیخ انصاری
مطالعۀ انتقادی روش‌های محاسبۀ ارش ‌مدنی در فرض اختلاف ‌نظر کارشناسان، با نگاه به آرای شیخ انصاری

مهدی موحدی محب؛ مسیح لسانی

دوره 17، شماره 31 ، تیر 1404، صفحه 261-284

https://doi.org/10.30513/cjd.2025.5646.1929

چکیده
  در صورتی که معلوم شود کالای مورد معامله، هنگام انعقاد عقد، معیوب بوده است، گیرندۀ آن، میان فسخ عقد و گرفتن ارش، مخیر خواهد بود. قانون‌گذار مدنی، در مادۀ 428، در فرضی که کارشناسان در تعیین مقدار ارش اختلاف ...  بیشتر
پژوهشی
نقدی بر ادلۀ مشهور در شرط توارث زوجین در ازدواج موقت
نقدی بر ادلۀ مشهور در شرط توارث زوجین در ازدواج موقت

سید محسن موسوی فر؛ حمیدرضا صفائی اوندری؛ ماهان کرمانی

دوره 17، شماره 31 ، تیر 1404، صفحه 285-314

https://doi.org/10.30513/cjd.2024.5635.1919

چکیده
  از جمله آثاری که بر ازدواج بار می‌شود، توارث بین زوجین است، لکن بر اساس نظریۀ مشهور فقهای امامیه در ازدواج موقت، توارث بین زوجین ثابت نیست. از دیگر سو، قاعدۀ فقهی کلی این است که بسیاری از شرایط را می‌توان ...  بیشتر
پژوهشی
ابقای اذن در نهاد قرارداد مشارکت مدنی
ابقای اذن در نهاد قرارداد مشارکت مدنی

طاهره مصلحی؛ جواد نیک نژاد؛ محمد عالم زاده

دوره 17، شماره 31 ، تیر 1404، صفحه 315-344

https://doi.org/10.30513/cjd.2024.5926.1947

چکیده
  باز ویژگی‌های نهاد قرارداد مشارکت مدنی اشاعۀ اموال شرکا است که با احکام اذن مرتبط می‌شود. بنابراین در اثر رفع اذن، توقف ناگهانی تعاملات اقتصادی در این نهاد حقوقی رخ می‌دهد که از نتایج مضر آن، تلف منافع ...  بیشتر