پژوهشی
تولیت موقوفه در صورت عدم تعیین متولی از سوی واقف
تولیت موقوفه در صورت عدم تعیین متولی از سوی واقف

مجید استاد مودب خوشرو؛ غلامرضا یزدانی؛ مصطفی حسینی

دوره 15، شماره 27 ، خرداد 1402، صفحه 3-22

https://doi.org/10.30513/cjd.2020.1067

چکیده
  یکی از مسائل اساسی در عقد وقف، شیوه مدیریت کردن آن است. مطابق نظر فقها و همچنین قانون مدنی، مسئولیت اداره مال موقوفه با متولی است. معمولاً متولی در ضمن وقف توسط واقف تعیین می‌شود. حال اگر واقف، متولی را ...  بیشتر
پژوهشی
بررسی انتقادی تعاریف عقد در فقه امامیه و ارائۀ نظریۀ تفاوت بنیادین «ماهیت عقد» با «انعقاد عقد»
بررسی انتقادی تعاریف عقد در فقه امامیه و ارائۀ نظریۀ تفاوت بنیادین «ماهیت عقد» با «انعقاد عقد»

عطالله بیگدلی؛ محمدرضا محمدی

دوره 15، شماره 27 ، خرداد 1402، صفحه 23-44

https://doi.org/10.30513/cjd.2021.1827.1336

چکیده
  ماهیت و نحوۀ کشف (یا برساخت) نهادهای اجتماعی و رابطۀ آن‌ها با اراده‌های انسانی، از مسائل مهم در مطالعات علوم انسانی هستند. پرسش اصلی این پژوهش، پرسش از ماهیت «عقد» به مثابۀ نهادی اجتماعی و نسبت ...  بیشتر
پژوهشی
گستره مدت در ازدواج موقت
گستره مدت در ازدواج موقت

ابراهیم جوانمرد فرخانی؛ سعید ابراهیمی؛ سید محمد رضوی

دوره 15، شماره 27 ، خرداد 1402، صفحه 45-68

https://doi.org/10.30513/cjd.2021.2577.1467

چکیده
  در رابطه با حداقل و حداکثر مدت در ازدواج موقت، بین فقها و حقوق‌دانان اختلاف‌نظر وجود دارد. در قانون مدنی، مقرره‌ای وجود ندارد که گستره مدت در این نهاد حقوقی را مشخص کند. بر این اساس، در این مقاله در پی ...  بیشتر
پژوهشی
امکان‌سنجی پذیرش ضمان تفویت منافع انسان در پرتو قاعده لاضرر
امکان‌سنجی پذیرش ضمان تفویت منافع انسان در پرتو قاعده لاضرر

سید علی سجادی زاده؛ علی اصغر صائمی

دوره 15، شماره 27 ، خرداد 1402، صفحه 69-100

https://doi.org/10.30513/cjd.2021.2647.1478

چکیده
  علی‌رغم اتفاق‌نظر اکثریت فقیهان بر اصل لزوم جبران ضرر و زیان ناروا و معقول بودن آن، ولی در خصوص مسئله «ضمان منافع تفویت‌شدۀ انسان» در قلمرو فقه امامیه اختلاف‌نظرهایی دیده می‌شود که ریشه آن را ...  بیشتر
پژوهشی
بررسی مسئولیت واگذاری اراضی مستثنیات ناشی از خطا در تشخیص اراضی ملی
بررسی مسئولیت واگذاری اراضی مستثنیات ناشی از خطا در تشخیص اراضی ملی

مجید رضا شیخی نصرآبادی؛ سید حسن وحدتی شبیری؛ محمد علی سعیدی؛ سید سعید موسوی نژاد نائینی

دوره 15، شماره 27 ، خرداد 1402، صفحه 101-136

https://doi.org/10.30513/cjd.2022.2826.1496

چکیده
  در یک تقسیم‌بندی کلان زمین، اراضی کشور به دو قسمت اراضی ملی و اراضی مستثنیات تقسیم می‌گردد که در مرحله اجرای قانون ملی شدن، گاهی اراضی مستثنیات به عنوان اراضی ملی تشخیص داده شده و سپس به منظور بهره‌برداری ...  بیشتر
پژوهشی
قاعده فقهی مصلحت در قوانین و مقررات فرزندخواندگی و کودکان بی‌سرپرست
قاعده فقهی مصلحت در قوانین و مقررات فرزندخواندگی و کودکان بی‌سرپرست

عبدالحمید طالبی

دوره 15، شماره 27 ، خرداد 1402، صفحه 137-164

https://doi.org/10.30513/cjd.2021.2110.1391

چکیده
  فقه اسلامی نسبت به کودکان بی‌سرپرست یا بدسرپرست بی‌تفاوت نبوده و تصدی امور آنان را به عنوان واجبی کفایی بر عهده اقربای اطفال، حاکم و مسلمانان گذارده و از تسری احکام مترتب بر رابطه طبیعی والدین و فرزندان ...  بیشتر
پژوهشی
تبلیغات خلاف واقع در معامله با مطالعه‌ای در فقه امامیه و حقوق ایران؛ مسئولیت‌ها و راهکارها
تبلیغات خلاف واقع در معامله با مطالعه‌ای در فقه امامیه و حقوق ایران؛ مسئولیت‌ها و راهکارها

مرتضی عزیزی؛ بهرام تقی پور

دوره 15، شماره 27 ، خرداد 1402، صفحه 165-188

https://doi.org/10.30513/cjd.2021.759.1157

چکیده
  تبلیغات خلاف واقع، از طریق ارائه اطلاعات نادرست و نمایش غیر واقعی کالا و خدمات به وجود می‌آید که پیامدهای آن از جنبه‌های مختلفی قابل بررسی است. هدف جستار حاضر، بررسی این گونه تبلیغات در معاملات و مسئولیت‌ها ...  بیشتر
پژوهشی
امداد و نجات در موقعیت پرمخاطره و بیماری‌های واگیردار از منظر فقه امامیه
امداد و نجات در موقعیت پرمخاطره و بیماری‌های واگیردار از منظر فقه امامیه

محمدرضا علی زده مقدم بیرکی؛ مجتبی الهی خراسانی

دوره 15، شماره 27 ، خرداد 1402، صفحه 189-218

https://doi.org/10.30513/cjd.2021.2665.1480

چکیده
  در شرایط پرمخاطره که حیات یا سلامت جسمی نجاتگران را مورد تهدید جدی قرار می‌دهد، تشخیص وظیفۀ دینی و قانونی برای نجات جان گرفتاران یا حفظ جان نجاتگران، کاری دشوار است. این تحقیق به روش توصیفی ـ تحلیلی، ...  بیشتر
پژوهشی
حکم ازدواج پسر و پدر زانی با زانیه از نگاه مذاهب خمسه
حکم ازدواج پسر و پدر زانی با زانیه از نگاه مذاهب خمسه

احد گوهری؛ محسن جهانگیری

دوره 15، شماره 27 ، خرداد 1402، صفحه 219-244

https://doi.org/10.30513/cjd.2022.3556.1602

چکیده
  جرائم جنسی، آثار فقهی و احکام تکلیفی متعددی دارد که در پژوهش‌های فقهی، موارد محدودی مانند حرمت ابدی ازدواج در زنای با ذات‌البعل و معتدّه واکاوی شده است؛ ولی آثار دیگر آن بررسی نگردیده است. مسئلۀ اصلی ...  بیشتر
پژوهشی
تعهدات پردازش‌کنندۀ داده شخصی در اتحادیه اروپا و امکان‌سنجی پذیرش آن در حقوق ایران
تعهدات پردازش‌کنندۀ داده شخصی در اتحادیه اروپا و امکان‌سنجی پذیرش آن در حقوق ایران

مهدیه لطیف زاده؛ سیدمحمدمهدی قبولی درافشان؛ سعید محسنی؛ محمد عابدی

دوره 15، شماره 27 ، خرداد 1402، صفحه 245-286

https://doi.org/10.30513/cjd.2022.3094.1541

چکیده
  با تصویب مقررات عمومی حفاظت از دادۀ اتحادیه اروپا (GDPR)، تمامی کشورهای عضو اتحادیه اروپا، ملزم به حمایت حداکثری نسبت به داده‌های شخصی هستند. در راستای تحقق کامل این حمایت‌ها، اشخاص پردازش‌کنندۀ داده، ...  بیشتر
پژوهشی
توافقات قراردادی در عملیات بانکی بدون ربا با توجه به نظریه ضمان پول
توافقات قراردادی در عملیات بانکی بدون ربا با توجه به نظریه ضمان پول

سید مصطفی محقق داماد؛ سید مجتبی مدنی بجستانی

دوره 15، شماره 27 ، خرداد 1402، صفحه 287-316

https://doi.org/10.30513/cjd.2021.1288.1252

چکیده
  در بانکداری متعارف در قالب عقد قرض، قراردادی بین بانک و مشتری منعقد می‌شود و بهره مشخصی بر اساس توافق قراردادی پرداخت می‌گردد. با توجه به ممنوعیت شرعی دریافت سود در عقد قرض، نحوه استفاده از عقود مشارکتی ...  بیشتر
پژوهشی
شرط خلاف مقتضای ذات عقد
شرط خلاف مقتضای ذات عقد

رضا مقصودی؛ سیدمصطفی محقق داماد؛ سیدمهدی علامه؛ علیرضا مظلوم رهنی؛ هرمز اسدی کوه باد

دوره 15، شماره 27 ، خرداد 1402، صفحه 317-336

https://doi.org/10.30513/cjd.2021.1892.1355

چکیده
  بند 1 ماده 233 قانون مدنی، یکی از شرایط اختصاصی صحت شرط را سازگاری آن با مقتضای عقد می‌داند. اما نسبت به مبنای بطلان شرطِ خلاف مقتضای عقد و اینکه ضابط در تعیین و تمییز مقتضای ذات از اطلاق چیست، ساکت است. ...  بیشتر