بررسی انتقادی تعاریف عقد در فقه امامیه و ارائة نظریة تفاوت بنیادین «ماهیت عقد» با «انعقاد عقد»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیات علمی دانشگاه جامع امام حسین ع

2 دانشجوی کارشناسی معارف اسلامی و حقوق، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران.

10.30513/cjd.2021.1827.1336

چکیده

ماهیت نهادهای اجتماعی و رابطة آن‌ها با اراده‌های انسانی، از مسائل مهم در مطالعات علوم انسانی هستند؛ پرسش اصلی این پژوهش، پرسش از ماهیتِ «عقد»، به مثابة نهادی اجتماعی و نسبت ارادة متعاملین با این نهاد است. در مورد چیستی نهاد عقد در طول تاریخِ حقوق غربی و سنت اسلامیِ فقهای امامیه، نظریات و روی‌کردهای مختلفی وجود داشته است؛ مرور نظریات نشان می‌دهد فقها عقد را به صور متعددی تعریف کرده‌اند، این تعاریف دارای سیری تاریخی بوده و دست‌خوش تغییراتی شده است؛ عده‌ای عقد را به مثابة «امر لفظی» و عده‌ای نیز آن را به مثابة «انشاء» و برخی دیگر آن را به مثابة «ربط» تعریف کرده‌اند. فرضیه این تحقیق آن است که در تمامی این تعاریف یک مسألة اساسی نادیده انگاشته شده است و آن عدم تفکیک بین مفهوم «عقد» و «عقدبستن» است؛ در این تعاریف عقد به مثابة یک نهاد اجتماعی توجه نشده است. به عبارتی عقد در دو معنا می‌تواند مراد ما باشد اولاً به مثابة یک ماهیت و نهاد اجتماعی که در فقه امامیه برآمده از ارادة شارع بوده و ماهیت آن توسط فقیه کشف می‌گردد و ثانیاً به مثابة عملی توافقی بین دو ارادة انسانی برای الحاق به چهارچوب شرعی موجود از قبل می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Critical study of contract definitions in Imami jurisprudence and presenting the theory of the fundamental difference between "nature of contract" and "contracting"

نویسندگان [English]

  • ataollah bigdeli 1
  • Muhammad Reza Muhammadi 2
2 ** Bachelor of Islamic studies and law (LL. B), Imam Sadiq university, Tehran, Iran.
چکیده [English]

The nature of social institutions and their relationship to human wills are important issues in the study of the humanities; The main question of this research is the question of the nature of "contract" as a social institution and the relationship between the will of the interlocutors and this institution. There have been different theories and approaches about the nature of marriage throughout the history of Western law and the Islamic tradition of Imami jurists ;A review of theories shows that jurists have defined marriage in various ways, these definitions have a historical course and have undergone changes. Some have defined marriage as a "verbal matter" and some have defined it as "composition" and others have defined it as "relevance". he hypothesis of this research is that in all these definitions, a fundamental issue has been ignored and that is the lack of distinction between the concept of "contract" and "contract formation. In these definitions, the contract is not considered as a social institution. In other words, marriage in two senses can mean us, firstly as a nature and social institution in Imami jurisprudence derived from the will of the Shari'a and its nature is discovered by the jurist, and secondly as a practical agreement between two human wills to join the existing religious framework. It already is.

کلیدواژه‌ها [English]

  • The nature of the contract
  • the conclusion of the contract
  • the contract as a word
  • Obligation
  • the contract as a Obligation