شرط خلاف مقتضای ذات عقد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 حقوق،واحد اصفهان(خوراسگان)،دانشگاه آزاد اسلامی،اصفهان،ایران

2 استاد گروه حقوق،دانشگاه شهید بهشتی،تهران،ایران

3 استادیار گروه حقوق،واحد اصفهان(خوراسگان)،دانشگاه آزاد اسلامی،اصفهان،ایران

4 استادیار گروه حقوق،واحد شهر قدس،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران

5 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی،واحد رامهرمز،دانشگاه آزاد اسلامی،رامهرمز،ایران

چکیده

بند 1 ماده 233 قانون مدنی یکی از شرائط اختصاصی صحت شرط را سازگاری آن با مقتضای عقد می داند. اما در مبنای بطلان شرط خلاف مقتضای عقد و اینکه ضابط در تعیین و تمییز مقتضای ذات از اطلاق چیست، ساکت است. لذا، حکم مذکور جامع و روشن نبوده، ناکافی است. این نقص و اجمال، موجب اختلاف‌نظر بین نویسندگان حقوق مدنی و تشتّت در آراء و رویّه قضائی شده است. نگارنده با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی، ابتداء مبانی نظری حکم مذکور را در آثار فقهی احصاء و تبیین نموده، سپس از بین تفاسیر موجود در معیار تشخیص اقتضای ذات از اطلاق، نظریۀ عناصر‌شناسی عقود را ترجیح داده، برمی‌گزیند. پس، هر شرطی که ضدّ یکی از عناصر عمومی یا اختصاصی عقدی باشد، مخالف مقتضای ذات عقد است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Condition contrary to the requirements of the contract in Imamiah jurisprudence and civil law of Iran

نویسندگان [English]

  • seyed mostafa mohaghegh damad 2
  • seyed mehdi allame 3
  • alireza mazloom rahni 4
  • hormoz asadi koohbad 5
2 Professor of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor of Law, Isfahan Branch (Khorasgan), Islamic Azad University, Isfahan, Iran
4 Assistant Professor of Law, Ghods City Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
5 Assistant Professor, Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Ramhormoz Branch, Islamic Azad University, Ramhormoz, Iran
چکیده [English]

Paragraph 1 of Article 233 of the Civil Code considers one of the specific conditions for the validity of a condition to be its compatibility with the requirements of the contract. But on the basis of the invalidity of the condition contrary to the requirement of the contract and what the officer is in determining and distinguishing the requirement of the essence from the application, he is silent. Therefore, the ruling is not comprehensive and clear, it is insufficient. This shortcoming has led to differences of opinion among civil rights writers and divisions in jurisprudence. Using a descriptive-analytical method, the author first enumerates and explains the theoretical foundations of the ruling in jurisprudential works, then chooses the elemental theory of contracts from among the interpretations in the criterion of distinguishing the necessity of essence from application. Therefore, any condition that is contrary to one of the general or specific elements of a contract is contrary to the requirements of the nature of the contract.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Clause
  • contract requirement
  • effect of the contract
  • elements of the contract