پژوهشی
ماهیت حقوقی ادغام شرکت‌های تجاری «مطالعۀ تطبیقی در فقه امامیه، حقوق ایران و مصر»
ماهیت حقوقی ادغام شرکت‌های تجاری «مطالعۀ تطبیقی در فقه امامیه، حقوق ایران و مصر»

سیدعلی رضوی؛ سیدمحمد رضوی؛ محمدرضا پاسبان

دوره 11، شماره 19 ، شهریور 1398، صفحه 3-32

https://doi.org/10.30513/cjd.2019.21

چکیده
  ادغام فرایندی است که در نتیجه آن بدون طی تشریفات انحلال، شرکت تجاری با شرکت دیگر یکی شده و یا شرکت جدیدی از یکی شدن دو یا چند شرکت تجاری تشکیل می‌شود. ادغام شرکت‌های تجاری پدیده‌ای نوپیدا در حقوق ایران ...  بیشتر
پژوهشی
تأثیر تفلیس در معاملات معوض در حقوق ایران
تأثیر تفلیس در معاملات معوض در حقوق ایران

علیرضا فصیحی‌زاده؛ امید حفیظی؛ محمود جلالی؛ مرتضی طبیبی

دوره 11، شماره 19 ، شهریور 1398، صفحه 33-60

چکیده
  در مورد اثر ورشکستگی یکی از طرفین در سرنوشت عقد، در میان نویسندگان حقوقی اتفاق‌نظر وجود ندارد. برخی آن را از موجبات انفساخ عقد می‌دانند. مبنای این نظر، بر هم خوردن موازنه‌ای است که در تمامی عقود معوض ...  بیشتر
پژوهشی
اعتبارات عقلایی در تحلیل مبنای شخصیت حقوقی
اعتبارات عقلایی در تحلیل مبنای شخصیت حقوقی

قاسم نخعی‌پور؛ محمدعلی سعیدی

دوره 11، شماره 19 ، شهریور 1398، صفحه 61-90

چکیده
  اعتبار شخصیت حقوقی برای اشخاص حقوقی مورد قبول عقلاء و بسیاری از فقهای معاصر است. اما آنچه محل بحث و اختلاف‌نظر آنهاست، این است که این شخصیتی که برای موضوعاتی غیر واقعی قائل می‌شویم، بر چه مبنایی مورد ...  بیشتر
پژوهشی
مبانی فقهی ـ حقوقی خیار ناشی از تجزیه تعهد قراردادی و کارکردهای آن
مبانی فقهی ـ حقوقی خیار ناشی از تجزیه تعهد قراردادی و کارکردهای آن

احمد مرتاضی؛ مهدی صفرخانی

دوره 11، شماره 19 ، شهریور 1398، صفحه 91-118

چکیده
  یکی از مباحثی که در کتاب‌های فقهی و حقوقی مورد بررسی قرارگرفته، خیار ناشی از تجزیه قرارداد می‌باشد که قانون مدنی ایران هم در مواد 441، 442 و 443 بدان پرداخته است. در این میان، مسئله مهمْ بررسی مبانی فقهی و ...  بیشتر
پژوهشی
نظریۀ واقعۀ حقوقی بودن ماهیت تنفیذ در فقه و حقوق ایران
نظریۀ واقعۀ حقوقی بودن ماهیت تنفیذ در فقه و حقوق ایران

سیدابوالقاسم نقیبی؛ الهام مغزی

دوره 11، شماره 19 ، شهریور 1398، صفحه 119-138

https://doi.org/10.30513/cjd.2019.13

چکیده
  عقد غیر نافذ که از اقسام عقود غیر صحیح است، عقدی است که وجود ناقص حقوقی دارد و با تنفیذ لاحق، صحیح و معتبر گشته و کلیه اثراتی را که شرعاً و قانوناً باید بر آن مترتب شود، ایجاد می‌کند. در توصیف و تحلیل ماهیت ...  بیشتر
پژوهشی
تحلیل فقهی و حقوقی شرط فاسخ در عقد وقف
تحلیل فقهی و حقوقی شرط فاسخ در عقد وقف

سیدمهدی قریشی؛ محمدحسن جوادی؛ حامد رحمانی

دوره 11، شماره 19 ، شهریور 1398، صفحه 139-162

چکیده
  در مورد صحت یا بطلان وقف مشروط به شرط فاسخ، نظر خاصی در فقه ابراز نشده است؛ ولی فقها در مورد وقفی که در آن واقف شرط می‌کند در صورت نیازمند شدن به مال مورد وقف، موقوفه به وی بازگردد، نظرات متفاوتی ارائه ...  بیشتر
پژوهشی
واکاوی چگونگی انعقاد حواله (با رویکرد نقد مادۀ 725 قانون مدنی)
واکاوی چگونگی انعقاد حواله (با رویکرد نقد مادۀ 725 قانون مدنی)

محسن مهدیان؛ احمد باقری

دوره 11، شماره 19 ، شهریور 1398، صفحه 163-188

چکیده
  عقد حواله از جمله عقود عهدی است که اثر آن انتقال دین از ذمه محیل به ذمه محال‌علیه است. هرچند بر خلاف عقد ضمان، در اثر عقد حواله میان فقها اختلاف چندانی نیست و حواله را نقل ذمه می‌دانند، لیکن در ارکان این ...  بیشتر
پژوهشی
نقدی بر تئوری ماهیت معاوضی نفقۀ زوجه
نقدی بر تئوری ماهیت معاوضی نفقۀ زوجه

مرتضی حاجی‌پور؛ اصغر زیرک باروقی

دوره 11، شماره 19 ، شهریور 1398، صفحه 189-212

چکیده
  با اینکه یکی از حقوق مسلم و قانونی زوجه، نفقه است، ولی در صورتی که زوجه در وضعیت نشوز قرار گیرد، استحقاقی بر دریافت آن نخواهد داشت. عدم استحقاق زوجه بر دریافت نفقه باعث شده است که نظر مشهور فقهی بر عوض ...  بیشتر
پژوهشی
بررسی قواعد تسلیط و لاضرر در تعامل پادگان‌های نظامی با املاک مجاور
بررسی قواعد تسلیط و لاضرر در تعامل پادگان‌های نظامی با املاک مجاور

جمال نیک‌کار؛ محمود امامی نمینی

دوره 11، شماره 19 ، شهریور 1398، صفحه 213-240

چکیده
  اعمال حق مالکیت در حقوق ایران با ضوابط و شرایطی روبه‌روست که این شرایط را ماده 132 قانون مدنی بیان می‌کند. بر اساس این ماده، اگر اعمال حق مالکیت به ضرر دیگری باشد باید به «قدر متعارف» و «برای رفع ...  بیشتر
پژوهشی
تردید در مورد معامله
تردید در مورد معامله

علیرضا عالی‌پناه؛ عباس ماجدی

دوره 11، شماره 19 ، شهریور 1398، صفحه 241-270

چکیده
  «تردید در مورد معامله» هنگامی روی می‌دهد که انشای منجز طرفین معامله بر بعض مردد از دو یا چند چیز تعلق گیرد. مشهور فقهای امامیه و نیز برخی حقوق‌دانان به دلایلی همچون اجماع، استناد به برخی روایات، ...  بیشتر
پژوهشی
بازخوانی حق حبس (اعتبارسنجی کارایی حق حبس با توجه به قلمرو عملیاتی آن)
بازخوانی حق حبس (اعتبارسنجی کارایی حق حبس با توجه به قلمرو عملیاتی آن)

مصطفی شاهبازی؛ عباس قاسمی حامد؛ محسن جهانگیری؛ رضا حق‌پناه

دوره 11، شماره 19 ، شهریور 1398، صفحه 271-296

https://doi.org/10.30513/cjd.2019.19

چکیده
  قانون مدنی ایران با توجه به فقه، برای جلوگیری از نقض تعهدات قراردادی ضمانت اجراهایی را پیش‌بینی کرده است. این ضمانت اجراها به دو دسته قانونی و قراردادی تقسیم می‌شوند. دکترین حقوق مدنی ایران حق حبس را ...  بیشتر
پژوهشی
ارزیابی مبانی فقهی مسئولیت مدنی
ارزیابی مبانی فقهی مسئولیت مدنی

حسین هوشمند فیروزآبادی

دوره 11، شماره 19 ، شهریور 1398، صفحه 297-328

https://doi.org/10.30513/cjd.2019.20

چکیده
  دو مبنای فقهی طرح‌شده به عنوان مبنای مسئولیت مدنی عبارتند از: استناد عرفی زیان به زیان‌رساننده و احترام زیان‌دیده. پرسش این است که کدام یک از این مبانی فقهی می‌تواند ضمان را که یک حکم وضعی است و اساس ...  بیشتر