پژوهشی
تحلیل مفهوم شرط در عرف خاص فقیهان امامیه
تحلیل مفهوم شرط در عرف خاص فقیهان امامیه

احمد باقری؛ حسین داورزنی؛ سیدمحمود هل اتایی

دوره 11، شماره 20 ، اسفند 1398، صفحه 3-22

چکیده
  در روایات هرگز به ماهیت مفهومی واژه شرط پرداخته نشده است. مفهوم شرط از دید عرفی و بر اساس شواهد لغویِ موجود، عبارت از دو چیز است: اول: جعل و قراری که در ضمن معامله می‌باشد؛ دوم: چیزی که چیز دیگری بر آن معلق ...  بیشتر
پژوهشی
تأملی فقهی حقوقی بر ماده 401 قانون مدنی
تأملی فقهی حقوقی بر ماده 401 قانون مدنی

سیدمحمدمهدی قبولی درافشان؛ مهدیه لطیف زاده

دوره 11، شماره 20 ، اسفند 1398، صفحه 23-48

چکیده
  خیار شرط یکی از خیارات منتسب به توافق طرفین عقد است. از مسائل مهم راجع به این خیار، مدت این خیار است که ماده 401 قانون مدنی به پیروی از گروهی از فقیهان، عدم تعیین مدت را موجب بطلان شرط و عقد دانسته است و گروهی ...  بیشتر
پژوهشی
بررسی فقهی حبس داده‌ها در فضای مجازی
بررسی فقهی حبس داده‌ها در فضای مجازی

علی اکبر ایزدی فرد؛ عابدین مٶمنی؛ سیدمجتبی حسین‌نژاد؛ فاضل امیری سوادرودباری

دوره 11، شماره 20 ، اسفند 1398، صفحه 49-76

چکیده
  وقوع حبس در فضای مجازی، یکی از مهم‌ترین رخدادهای عصر حاضر است. در بسیاری از موارد در فضای مجازی، اطلاعات و داده‌های علمی، آموزشی و مالی افراد مورد حبس قرار می‌گیرد؛ به گونه‌ای که حابس، مانع استفاده ...  بیشتر
پژوهشی
تأملی بر انگاره فقیهان در باب اشتراط «اتحاد جنس» در تحقق ربای معاملی
تأملی بر انگاره فقیهان در باب اشتراط «اتحاد جنس» در تحقق ربای معاملی

احسان علی‌اکبری بابوکانی؛ احمدعلی قانع؛ محمدهادی حبیب‌اللهی

دوره 11، شماره 20 ، اسفند 1398، صفحه 77-100

چکیده
  ربای معاملی یکی از اقسام رباست که مشهور فقها سه شرط: 1. مکیل و موزون بودن، 2. اخذ زیاده و 3. هم‌جنس بودن عوضین را شرط تحقق آن می‌دانند. منظور از هم‌جنس بودن در کلام فقها این است که اگر عرف یک لفظ خاص را بر ...  بیشتر
پژوهشی
بررسی و نقد دلایل حکم بطلان معامله مشروط به عمل حرام (با تکیه به دلیل حرمت اکل مال به باطل)
بررسی و نقد دلایل حکم بطلان معامله مشروط به عمل حرام (با تکیه به دلیل حرمت اکل مال به باطل)

سجاد داورپناه مقدم؛ حسین ناصری مقدم

دوره 11، شماره 20 ، اسفند 1398، صفحه 101-128

چکیده
  یکی از موضوعاتی که در فقه مدنی مورد واکاوی قرار گرفته است، مشروط کردن معامله به شرط حرام از سوی بایع است. یکی از سه دلیل فقهای قائل به بطلان این نوع معامله، تطبیق عنوان اکل مال به باطل، بر این دادوستد است. ...  بیشتر
پژوهشی
تحلیل انتقادی رویکرد فقیهان به سنت فعلی در استنباط احکام «مطالعه موردی روایت عبدالحمید بن سعید
تحلیل انتقادی رویکرد فقیهان به سنت فعلی در استنباط احکام «مطالعه موردی روایت عبدالحمید بن سعید

راضیه امینی؛ حسین صابری؛ محمدحسن حائری

دوره 11، شماره 20 ، اسفند 1398، صفحه 129-152

چکیده
  سنت فعلی که همان نفس عمل معصومu است، بی‌تردید دارای اعتبار بوده و تحت شرایطی در فرایند استنباط مورد استناد قرار می‌گیرد. اما آنچه در این بین قابل تأمل می‌نماید، اینکه علی‌رغم تأثیر ژرف‌تر افعال در ...  بیشتر
پژوهشی
بررسی نظریه مشهور در شهادت بر شهادت
بررسی نظریه مشهور در شهادت بر شهادت

سیدجعفر علوی؛ غلام‌حیدر رضوانی

دوره 11، شماره 20 ، اسفند 1398، صفحه 153-178

https://doi.org/10.30513/cjd.2020.477

چکیده
  شاهد یا خود مستقیم گواه واقعه بوده و بر آن شهادت می‌دهد و یا به واسطه شاهدِ واقعه از آن رخداد اطلاع یافته و بر شهادت او گواهی می‌دهد. کسی که خودش گواه واقعه بوده است و بر آن شهادت می‌دهد، شهادتش شهادت ...  بیشتر
پژوهشی
اعمال قواعد سنتی مسئولیت مدنی غیر قراردادی بر مسئولیت شرکت هلدینگ در قبال اقدامات شرکت‌های تابعه
اعمال قواعد سنتی مسئولیت مدنی غیر قراردادی بر مسئولیت شرکت هلدینگ در قبال اقدامات شرکت‌های تابعه

ابراهیم عبدی‌پور؛ بشری کریمی

دوره 11، شماره 20 ، اسفند 1398، صفحه 179-211

چکیده
  گروه شرکت‌های هلدینگ و تابعه، یکی از فعالان جامعه اقتصادی امروز بوده که علی‌رغم نداشتن مقررات ویژه‌ای در نظام حقوقی ایران، چندی است در نظام اقتصادی ایران به فعالیت می‌پردازند. از این رو برای استنباط ...  بیشتر
پژوهشی
امکان‌سنجی فقهی و حقوقی جبران خسارت ناشی از مالکیت اشیاء خطرناک
امکان‌سنجی فقهی و حقوقی جبران خسارت ناشی از مالکیت اشیاء خطرناک

رضا دریائی؛ مصطفی کربلائی آقازاده

دوره 11، شماره 20 ، اسفند 1398، صفحه 212-236

چکیده
  مباحث «مسئولیت مدنی» در حقوق ذیل عنوان «ضمان قهری» در فقه مورد مطالعه قرار می‌گیرد. مداقه در موجبات ضمان قهری در فقه، حکایت از آن دارد که در جملگی موجبات ضمان، این «رفتار شخص» است که نقش ...  بیشتر
پژوهشی
پژوهشی در ملاک تأثیر جهت نامشروع: تصریح یا احراز؟! (واکاوی مبانی فقهی ماده 217 قانون مدنی)
پژوهشی در ملاک تأثیر جهت نامشروع: تصریح یا احراز؟! (واکاوی مبانی فقهی ماده 217 قانون مدنی)

امین سلیمان کلوانق؛ محمدعلی راغبی؛ احمد مرتاضی

دوره 11، شماره 20 ، اسفند 1398، صفحه 237-264

چکیده
  مطابق ماده 190 قانون مدنی، مشروعیت جهت، یکی از شرایط اساسی صحت معاملات به حساب می‌آید. در خصوص شرط تأثیر آن در ماده 217 ق.م. آمده است که برای تأثیر جهت نامشروع (یعنی بطلان قرارداد)، باید تصریح نسبت به آن صورت ...  بیشتر
پژوهشی
پژوهشی در تأثیر تنگدستی دائن بر مسئله مستثنیات دین
پژوهشی در تأثیر تنگدستی دائن بر مسئله مستثنیات دین

موسی حکیمی صدر؛ فاطمه رجایی

دوره 11، شماره 20 ، اسفند 1398، صفحه 265-286

https://doi.org/10.30513/cjd.2020.481

چکیده
  یکی از مسائل مبتلابه در محاکم مدنی از گذشته تا حال مستثنیات دین است. فقها و حقوق‌دانان در این مسئله معتقدند که اگر مدیون اموالی به جز خانه و برخی دیگر از ضروریات زندگی نداشته باشد، دائن نمی‌تواند او را ...  بیشتر
پژوهشی
کاوشی در نقش سیرۀ عقلا در تعیین دامنۀ مسئولیت قراردادی با تکیه بر نظر امام خمینی و شهید صدر
کاوشی در نقش سیرۀ عقلا در تعیین دامنۀ مسئولیت قراردادی با تکیه بر نظر امام خمینی و شهید صدر

سید محمد حسن موسوی خراسانی

دوره 11، شماره 20 ، اسفند 1398، صفحه 287-322

https://doi.org/10.30513/cjd.2020.482

چکیده
  نقش‌آفرینی «سیرۀ عقلا» در استنباط احکام شرعی، کم و بیش مورد توجه فقها بوده است. چگونگی احراز سیره، شرایط و میزان اعتبار آن، محل اختلاف دیدگاه‌هاست. در عین حال، امضایی بودن بیشتر احکام معاملات بالمعنی ...  بیشتر