پژوهشی
بررسی مفهوم اضطرار اجتماعی و تأثیر آن در تجویز اتلاف مال
بررسی مفهوم اضطرار اجتماعی و تأثیر آن در تجویز اتلاف مال

علی سرایلو؛ محمدتقی فخلعی؛ عباسعلی سلطانی

دوره 9، شماره 16 ، مهر 1396، صفحه 3-32

چکیده
  اضطرار به معنای ناچاری، ناگزیری و درمانگی می‌تواند به دو قسم فردی و اجتماعی تقسیم شود. در خصوص قسم دوم بنا بر دیدگاهی، اضطرار وصف یا عنوان عارض بر فرد حقیقی و طبیعی است و در صورت عروض این عنوان، حکم اولی ...  بیشتر
پژوهشی
بررسی انتقادی تعریف معسر با تأکید بر قانون نحوۀ اجرای محکومیت‌های مالی 1393
بررسی انتقادی تعریف معسر با تأکید بر قانون نحوۀ اجرای محکومیت‌های مالی 1393

اسفندیار صفری؛ جلیل قنواتی؛ سیدعلی علوی قزوینی

دوره 9، شماره 16 ، مهر 1396، صفحه 33-56

چکیده
  با وجود اینکه احکام گوناگونی بر عنوان «معسر» مرتب می‌شود، اما تعریف‌هایی که از آن در متون فقهی و قانونی ارائه شده است، همگی دارای اشکال هستند. در این مقاله پس از بازگویی و نقد تعاریف مطرح‌شده برای ...  بیشتر
پژوهشی
ملاک‌شناسی احکام معاملات و آثار آن در فقه امامیه
ملاک‌شناسی احکام معاملات و آثار آن در فقه امامیه

یعقوبعلی برجی؛ منیر حق‌خواه

دوره 9، شماره 16 ، مهر 1396، صفحه 57-80

چکیده
  اصطلاح ملاک و واژه‌های مشابه آن در فقه امامیه به ویژه در ابواب معاملی آن، کاربرد زیادی دارد. «ملاک حکم» امری است که حکم دائرمدار آن است؛ امری که شاخص تحقق موضوع و یا شاخص غایت حکم است و فقیه با استنباط ...  بیشتر
پژوهشی
بازپژوهی مستندات حکم فقهی حرمت ابدی در زنای ذات بعل و معتدّۀ رجعیه
بازپژوهی مستندات حکم فقهی حرمت ابدی در زنای ذات بعل و معتدّۀ رجعیه

حمید مسجدسرایی؛ صغری باقرزاده؛ سیدرسول موسوی

دوره 9، شماره 16 ، مهر 1396، صفحه 81-104

چکیده
  مطابق قول مشهور فقها، هر گاه مردی با زن شوهردار و یا با زنی که در عدّۀ طلاق رجعی به سر می‌برد، مرتکب عمل نامشروع زنا شود، زانی و مزنیّ‌بها به یکدیگر حرام ابدی می‌شوند. مستند اصلی این حکم، پاره‌ای از روایات ...  بیشتر
پژوهشی
بررسی تطبیقی شرط فاسخ از منظر فقه امامیه، حقوق ایران و مصر
بررسی تطبیقی شرط فاسخ از منظر فقه امامیه، حقوق ایران و مصر

سیدابوالقاسم نقیبی؛ رسول مخصوصی

دوره 9، شماره 16 ، مهر 1396، صفحه 105-130

چکیده
  هر گاه انحلال تعهد، معلق به شرطی شود، بدین‌گونه که پس از تحقق آن، تعهد نیز خودبه‌خود از بین رود، شرط را فاسخ می‌نامند. بحث پیرامون شرط فاسخ در آثار فقیهان، در گرو تبیین مفهوم بیع خیاری است. یکی از اقسام ...  بیشتر
پژوهشی
تبیین حکم امضایی و تأثیر آن در استنباط احکام فقهی
تبیین حکم امضایی و تأثیر آن در استنباط احکام فقهی

قاسم نخعی‌پور؛ محمدعلی سعیدی

دوره 9، شماره 16 ، مهر 1396، صفحه 131-156

چکیده
  یکی از تقسیمات متداول در فقه امروزی، تقسیم احکام به امضایی و تأسیسی است که صرف‌نظر از اختلاف موجود در تعریف آن باید گفت که چنین تقسیمی به درستی وارد لسان فقها شده است و می‌تواند منشأ آثار مهمی در نحوۀ ...  بیشتر
پژوهشی
حدیث مجاری‌الامور و دلالت آن بر ولایت فقیه
حدیث مجاری‌الامور و دلالت آن بر ولایت فقیه

سیدجعفر علوی

دوره 9، شماره 16 ، مهر 1396، صفحه 157-176

چکیده
  ولایت و اختیارات فقیه از مباحث مهمی است که به ویژه در عصر غیبت، مورد توجه عالمان دینی بوده است. این مسئله در زمان فعلی که حکومت به دست عالمان دینی است، جایگاه و اهمیت مضاعفی یافته است. سخن در محدودۀ اختیارات ...  بیشتر
پژوهشی
مسئولیت مدنی دولت در منابع آب بر مبنای قاعدۀ اتلاف، لاضرر و احترام
مسئولیت مدنی دولت در منابع آب بر مبنای قاعدۀ اتلاف، لاضرر و احترام

نعمت‌اللّٰه دالوند؛ امان‌اللّٰه علیمرادی؛ محمدعلی حیدری

دوره 9، شماره 16 ، مهر 1396، صفحه 177-204

چکیده
  منابع آب، موهبت و نتیجۀ لطف الهی به بشر است و بر همین اساس، به همۀ انسان‌ها تعلق دارد تا همانند سایر نعمت‌ها و مواهب الهی مورد استفاده قرار گیرد. با توجه به آیۀ  اِجْعَلْنِی عَلَی خَزَائِنِ الْأَرْضِ ...  بیشتر