ارزیابی نقدهای مطرح‌شده دربارۀ عقد مشارکت کاهنده
ارزیابی نقدهای مطرح‌شده دربارۀ عقد مشارکت کاهنده

سید مجتبی صدیقیان کاخکی؛ محمد عربشاهی؛ سید علی سجادی زاده

دوره 17، شماره 31 ، تیر 1404، ، صفحه 119-148

https://doi.org/10.30513/cjd.2024.6041.1964

چکیده
  مشارکت کاهنده، عقد شرکتی است که طی شرطی ضمن عقد، شرکا را ملزم به خریدوفروشِ تدریجی سهام می‌نماید. به دلیل عدم درک صحیح از این نوع عقد مشارکت، چند شبهۀ فقهی به‌ویژه از سوی فقهای اهل‌سنت معاصر متوجه این ...  بیشتر
نقدی بر ادلۀ مشهور در شرط توارث زوجین در ازدواج موقت
نقدی بر ادلۀ مشهور در شرط توارث زوجین در ازدواج موقت

سید محسن موسوی فر؛ حمیدرضا صفائی اوندری؛ ماهان کرمانی

دوره 17، شماره 31 ، تیر 1404، ، صفحه 285-314

https://doi.org/10.30513/cjd.2024.5635.1919

چکیده
  از جمله آثاری که بر ازدواج بار می‌شود، توارث بین زوجین است، لکن بر اساس نظریۀ مشهور فقهای امامیه در ازدواج موقت، توارث بین زوجین ثابت نیست. از دیگر سو، قاعدۀ فقهی کلی این است که بسیاری از شرایط را می‌توان ...  بیشتر
شرط خلاف مقتضای ذات عقد
شرط خلاف مقتضای ذات عقد

رضا مقصودی؛ سیدمصطفی محقق داماد؛ سیدمهدی علامه؛ علیرضا مظلوم رهنی؛ هرمز اسدی کوه باد

دوره 15، شماره 27 ، خرداد 1402، ، صفحه 317-336

https://doi.org/10.30513/cjd.2021.1892.1355

چکیده
  بند 1 ماده 233 قانون مدنی، یکی از شرایط اختصاصی صحت شرط را سازگاری آن با مقتضای عقد می‌داند. اما نسبت به مبنای بطلان شرطِ خلاف مقتضای عقد و اینکه ضابط در تعیین و تمییز مقتضای ذات از اطلاق چیست، ساکت است. ...  بیشتر
اجبار اعتباری در شرط ترک فعل حقوقی
اجبار اعتباری در شرط ترک فعل حقوقی

محمد صالحی مازندرانی؛ پیام محمدی میرعزیزی

دوره 14، شماره 26 ، اسفند 1401، ، صفحه 151-178

https://doi.org/10.30513/cjd.2021.967.1195

چکیده
  قانون مدنی در مورد ضمانت اجرای شرط ترک فعل حقوقی سکوت کرده و همین، باعث اختلاف‌نظر میان حقوق‌دانان شده است. برخی به بطلان، بعضی به صحت و دیگران به عدم نفوذ عمل حقوقیِ منهی‌عنه رأی داده‌اند. این پژوهش ...  بیشتر
ضمانت اجرای تخلف عامل از شرط زرع معین در مزارعه (نقدی بر ماده 537 قانون مدنی)
ضمانت اجرای تخلف عامل از شرط زرع معین در مزارعه (نقدی بر ماده 537 قانون مدنی)

غلامرضا یزدانی

دوره 14، شماره 25 ، خرداد 1401، ، صفحه 343-364

https://doi.org/10.30513/cjd.2020.1076

چکیده
  بی‌تردید تعیین نوع کشت و زراعت، از شروط صحت عقد مزارعه نبوده و در فرض اطلاق لفظی و مقامی، عامل می‌تواند هر محصولی را که اراده کند، در زمین بکارد. ولی اگر نوع زراعت مشخص شده باشد، عامل حق ندارد غیر آن را ...  بیشتر
اعتبارسنجی شرط ادخال غیرموقوف‌علیهم در وقف
اعتبارسنجی شرط ادخال غیرموقوف‌علیهم در وقف

محمد حسن قاسمی؛ غلامرضا یزدانی؛ مجید استاد مؤدب خوشرو

دوره 13، شماره 23 ، خرداد 1400، ، صفحه 249-270

https://doi.org/10.30513/cjd.2021.1977.1366

چکیده
  وقف از اعمال حقوقی‌ای است که بعد از انشای آن، رابطه واقف با مال موقوفه قطع شده و هیچ حق عینی‌ای برای واقف نسبت به موقوفه باقی نمی‌ماند. از این رو، این سٶال مطرح شده است که آیا واقف می‌تواند در ضمن وقف، ...  بیشتر
صحت شرط پرداخت از مال معین در عقد ضمان
صحت شرط پرداخت از مال معین در عقد ضمان

غلامرضا یزدانی

دوره 12، شماره 21 ، تیر 1399، ، صفحه 303-320

چکیده
  به موجب عقد ضمان، ذمه ضامن در مقابل مضمون‌له بدهکار می‌شود و حق مضمون‌له به ذمه او تعلق می‌گیرد و هیچ حق عینی نسبت به اموال ضامن پیدا نمی‌کند. ضامن در مقام فراغ ذمه خود، مالی از اموالش را تعیین کرده ...  بیشتر
تحلیل مفهوم شرط در عرف خاص فقیهان امامیه
تحلیل مفهوم شرط در عرف خاص فقیهان امامیه

احمد باقری؛ حسین داورزنی؛ سیدمحمود هل اتایی

دوره 11، شماره 20 ، اسفند 1398، ، صفحه 3-22

چکیده
  در روایات هرگز به ماهیت مفهومی واژه شرط پرداخته نشده است. مفهوم شرط از دید عرفی و بر اساس شواهد لغویِ موجود، عبارت از دو چیز است: اول: جعل و قراری که در ضمن معامله می‌باشد؛ دوم: چیزی که چیز دیگری بر آن معلق ...  بیشتر
تبیین مقتضای عقد و قاعدۀ سیاق با نگاهی ویژه به شرط توارث در عقد منقطع
تبیین مقتضای عقد و قاعدۀ سیاق با نگاهی ویژه به شرط توارث در عقد منقطع

مریم صباغی ندوشن؛ محمدحسن حائری؛ حسین صابری

دوره 10، شماره 17 ، شهریور 1397، ، صفحه 3-34

چکیده
  با وجود آنکه شرط توارث در ضمن عقد نکاح توقیتی به عنوان یکی از شروط مباح، ظرفیت شمولیت ادلۀ تنفیذ را واجد است؛ لکن انگارۀ مقتضا بودن توارث در عقد نکاح مطلقاً، یا عدم آن در خصوص نکاح موقت، منشأ تحقق فتاوای ...  بیشتر
بررسی تطبیقی شرط فاسخ از منظر فقه امامیه، حقوق ایران و مصر
بررسی تطبیقی شرط فاسخ از منظر فقه امامیه، حقوق ایران و مصر

سیدابوالقاسم نقیبی؛ رسول مخصوصی

دوره 9، شماره 16 ، مهر 1396، ، صفحه 105-130

چکیده
  هر گاه انحلال تعهد، معلق به شرطی شود، بدین‌گونه که پس از تحقق آن، تعهد نیز خودبه‌خود از بین رود، شرط را فاسخ می‌نامند. بحث پیرامون شرط فاسخ در آثار فقیهان، در گرو تبیین مفهوم بیع خیاری است. یکی از اقسام ...  بیشتر