اجــبار اعــتباری در شرط ترک فعل حقوقی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران

2 گروه حقوق خصوصی.دانشکده حقوق.دانشگاه قم.ق.ایران

چکیده

قانون مدنی در مورد ضمانت اجرای شرط ترک فعل حقوقی سکوت کرده و همین باعث اختلاف‌نظر میان حقوق‌دانان شده است. برخی به بطلان، بعضی به صحت و دیگران به عدم نفوذ عمل حقوقیِ منهی‌عنه رای داده‌اند. این پژوهش در تقویت نظریه‌ی اخیر می‌کوشد و بدین‌منظور، نظریه‌ی اجبار اعتباری را مطرح می‌نماید. به موجب این نظریه، ضمانت اجرای تخلف مشروط‌علیه در این نوع شرط، طبق قاعده‌ی اولیه، اجبار است و عدم امکان اجبار مشروط‌علیه متصور نیست؛ چراکه اجبار مشروط‌علیه در این فرض، اعتباری است. بدین‌معنا که عمل حقوقیِ منهی‌عنه به نحو غیر نافذ در عالم اعتبار منعقد می‌شود. به عبارت دیگر، اجبار باید از سنخ فعلِ موردنظر باشد و چون فعل مذکور اعتباری است، نحوه‌ی اجبار نیز باید اعتباری باشد. این اجبار خودبه‌خود و بدون نیاز به انجام هیچ‌گونه عمل مادی یا حقوقی‌ای انجام می‌شود. همین‌که به لحاظ حقوقی، بر نقض عهد مشروط‌علیه اثری بار نشود، اجبار محقق شده است و نیاز به عمل دیگری نیست. پذیرش صحت عمل حقوقی منهی‌عنه ، علاوه بر ناسازگاری با قصد طرفین، به معنای تجویز پیمان‌شکنی و فسخ عملیِ قرارداد است. نظریه‌ی بطلان نیز با مبانی نظام حقوقی ما سازگاری ندارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

a

چکیده [English]

a