پژوهشی
تبیین مقتضای عقد و قاعدۀ سیاق با نگاهی ویژه به شرط توارث در عقد منقطع
تبیین مقتضای عقد و قاعدۀ سیاق با نگاهی ویژه به شرط توارث در عقد منقطع

مریم صباغی ندوشن؛ محمدحسن حائری؛ حسین صابری

دوره 10، شماره 17 ، شهریور 1397، صفحه 3-34

چکیده
  با وجود آنکه شرط توارث در ضمن عقد نکاح توقیتی به عنوان یکی از شروط مباح، ظرفیت شمولیت ادلۀ تنفیذ را واجد است؛ لکن انگارۀ مقتضا بودن توارث در عقد نکاح مطلقاً، یا عدم آن در خصوص نکاح موقت، منشأ تحقق فتاوای ...  بیشتر
پژوهشی
ماهیت حقوقی «قرارداد مشارکت در تولید» از منظر حقوق ایران و فقه امامیه
ماهیت حقوقی «قرارداد مشارکت در تولید» از منظر حقوق ایران و فقه امامیه

ابوطالب کوشا؛ مصطفی شفیع‌زاده خولنجانی

دوره 10، شماره 17 ، شهریور 1397، صفحه 35-64

چکیده
  قرارداد نفتی مشارکت در تولید به عنوان یکی از قالب‌های قراردادی برای جذب شرکت‌های بین‌المللی نفت به منظور انجام عملیات نفتی در بخش بالادستی صنعت نفت مطرح است و می‌تواند به عنوان مبنایی برای تعامل ایران ...  بیشتر
پژوهشی
نقدی بر تفاسیر حقوقی مادۀ 218 قانون مدنی و ارائۀ تفسیر بر پایۀ آموزه‌های فقه امامیه
نقدی بر تفاسیر حقوقی مادۀ 218 قانون مدنی و ارائۀ تفسیر بر پایۀ آموزه‌های فقه امامیه

امین سلیمان کلوانق؛ احمد باقری؛ احمد مرتاضی

دوره 10، شماره 17 ، شهریور 1397، صفحه 65-88

چکیده
  یکی از مواد مورد اختلاف در قانون مدنی، مادۀ 218 است که بیان می‌دارد: «هر گاه معلوم شود که معامله به قصد فرار از دین به طور صوری انجام شده، آن معامله باطل است». اکثر حقوق‌دانان بعد از انتسابِ حکم ...  بیشتر
پژوهشی
بررسی فقهی و حقوقی راهکارهای تعیین ضامن در تداخل عرضی اسباب
بررسی فقهی و حقوقی راهکارهای تعیین ضامن در تداخل عرضی اسباب

عبدالحسین رضائی راد؛ معصومه سیاحی؛ خسرو نشان

دوره 10، شماره 17 ، شهریور 1397، صفحه 89-116

چکیده
  ضرورت جبران خسارت ناروا و قاعدۀ ضمان از اصول مسلم و پذیرفته‌شده در فقه و حقوق هستند. اما آنچه مورد بحث است، چگونگی تطبیق قواعد بر موارد آن‌هاست. یکی از مشکل‌ترین موارد تطبیق، تداخل چند سبب است که همگی ...  بیشتر
پژوهشی
بررسی انقلاب عقد مضاربه به عقد قرض ربوی در صورت اشتراط ضمان عامل
بررسی انقلاب عقد مضاربه به عقد قرض ربوی در صورت اشتراط ضمان عامل

صدیقه‌سادات فقیه؛ حسین ناصری مقدم؛ اصغر ابوالحسنی

دوره 10، شماره 17 ، شهریور 1397، صفحه 117-146

چکیده
  «شرط ضمان امین» از جنجالی‌ترین مباحث علمی در هر سه عرصۀ فقهی، حقوقی و اقتصادی، و کاربردی‌ترین شرط ضمن عقد در حوزۀ قراردادهای مشارکت بانکی و پروژه‌های سرمایه‌گذاریِ عصر حاضر است. شدت تفاوت فتاوای ...  بیشتر
پژوهشی
بازپژوهی ادلۀ فقهی سقوط خیار غبن با تصرف قبل از علم
بازپژوهی ادلۀ فقهی سقوط خیار غبن با تصرف قبل از علم

سیدمحمدمهدی صابر؛ محمدرضا کیخا؛ امیرحمزه سالارزائی

دوره 10، شماره 17 ، شهریور 1397، صفحه 147-162

چکیده
  در مقالۀ پیش رو تلاش بر آن است که تکلیف تصرفات لازم و ناقلِ ملکی را که قبل از علم به غبن صورت می‌پذیرد، مشخص نماید. در این مورد بین فقهای امامیه اختلاف دیدگاه وجود دارد. دیدگاه مشهور قائل به سقوط خیار غبن ...  بیشتر
پژوهشی
امکان‌سنجی فقهیِ وقف حقوق معنوی با نگاهی به مادۀ 55 قانون مدنی
امکان‌سنجی فقهیِ وقف حقوق معنوی با نگاهی به مادۀ 55 قانون مدنی

رضا نیکخواه سرنقی؛ محمدحسن جوادی؛ سیدعلی حسینی

دوره 10، شماره 17 ، شهریور 1397، صفحه 163-188

چکیده
  فقیهان امامیه وقف را به «تحبیس اصل و تسبیل منفعت» تعریف کرده و اغلب یکی از شرایط موقوفه را عین بودن آن دانسته‌اند. به گمان برخی این پیش‌فرض، تعلق وقف به غیر اعیان را ناممکن ساخته، دایرۀ موقوفات ...  بیشتر
پژوهشی
جایگاه قاعدۀ «تحذیر» در مسئولیت مدنی اشخاص و دولت
جایگاه قاعدۀ «تحذیر» در مسئولیت مدنی اشخاص و دولت

ابوالفضل علیشاهی قلعه‌جوقی؛ محمد دانش‌نهاد

دوره 10، شماره 17 ، شهریور 1397، صفحه 189-212

چکیده
  قاعدۀ تحذیر یکی از قواعد بسیار مهم و تأثیرگذار و در عین حال گمنام در رابطه با مسئولیت مدنی است. این قاعده همان گونه که در رابطه با مسئولیت مدنی اشخاص قابل طرح است، در رابطه با مسئولیت مدنی دولت نیز می‌تواند ...  بیشتر