پژوهشی
نقدی بر نظریة کاشفیت رضای متأخر مکرَه
نقدی بر نظریة کاشفیت رضای متأخر مکرَه

روشنعلی شکاری؛ محمدرضا دشتی

دوره 5، شماره 7 ، خرداد 1392، صفحه 3-26

چکیده
  مادة 190 قانون مدنی شرایط عمومی صحت عقود را بیان داشته است. مطابق این ماده، برای انعقاد هر عقد، قصد و رضای طرفین ضروری است. عدم وجود قصد، موجب بطلان عقد، و فقدان رضا سبب عدم نفوذ آن است. تقارن قصد و رضا از ...  بیشتر
پژوهشی
بازپژوهشی فقهی ـ حقوقی پیرامون تفکیک قصد از رضا
بازپژوهشی فقهی ـ حقوقی پیرامون تفکیک قصد از رضا

حسین صابری؛ محمدرسول آهنگران؛ سهند صادقی بهمنی

دوره 5، شماره 7 ، خرداد 1392، صفحه 27-52

چکیده
  تفکیک مکرر قصد و رضا در قانون مدنی به ویژه در مادة 190 که قصد و رضا را از شرایط اساسی متعاقدین شمرده است، این پرسشی را ایجاد می‌کند که آیا می‌توان دلیل روایی برای امکان تفکیک موقت این دو پیدا نمود؟ فقیهان ...  بیشتر
پژوهشی
نقد و بررسی فقهی جواز شرط عدم ازدواج مجدد ضمن عقد نکاح
نقد و بررسی فقهی جواز شرط عدم ازدواج مجدد ضمن عقد نکاح

محمدحسن حائری؛ علی زبرجدی مشفق؛ احسان علی‌اکبری بابوکانی

دوره 5، شماره 7 ، خرداد 1392، صفحه 53-78

چکیده
  شرط عدم ازدواج مجدد در ضمن عقد نکاح از موضوعات چالش‌برانگیز جدید در حقوق اسلامی است؛ چه نظر اکثریت قریب به اتفاق فقهای متقدّم بر اساس ادلة احکام، بطلان چنین شرطی است امّا در مقابل عده‌ای دیگر از فقها ...  بیشتر
پژوهشی
بازشناسی تعلیق در انشاء در فقه امامیه و حقوق موضوعة ایران
بازشناسی تعلیق در انشاء در فقه امامیه و حقوق موضوعة ایران

سیدمحمدتقی قبولی درافشان؛ سیدمحمدهادی قبولی درافشان

دوره 5، شماره 7 ، خرداد 1392، صفحه 79-94

چکیده
  یکی از شرایط قابل بررسی در صحت قرارداد، منجّز بودن آن است که در صورت پذیرش، عقد معلّق باطل خواهد بود و اگر تنجیزْ شرط نباشد، تعلیقْ مبطل قرارداد نخواهد بود. این مسئله قبل از شیخ انصاریZ به طور مطلق و بدون ...  بیشتر
پژوهشی
اهلیت استیفای محجوران در قانون مدنی
اهلیت استیفای محجوران در قانون مدنی

علیرضا عالی‌پناه؛ مصطفی شفیع‌زاده خولنجانی؛ محمد صادقی

دوره 5، شماره 7 ، خرداد 1392، صفحه 95-120

چکیده
  مادة 212 قانون مدنی، معاملة اشخاص غیر بالغ، غیر عاقل و غیر رشید را به واسطة عدم اهلیت استیفا، باطل می‌داند و بر اساس مادة بعد، معاملة محجوران نیز «غیر نافذ» است. از سوی دیگر در مادة 1212 قانون مدنی، ...  بیشتر
پژوهشی
نقد و بررسی فقهی پذیرش قاعدة تقادم در امور مدنی
نقد و بررسی فقهی پذیرش قاعدة تقادم در امور مدنی

رضا دانشور ثانی؛ ابوالفضل فرح‌بخش

دوره 5، شماره 7 ، خرداد 1392، صفحه 121-146

چکیده
  قاعدة تقادم (مرور زمان) در حقوق ایران، گرچه در قانون سابق آیین دادرسی مدنی به صراحت شناسایی شده بود، با توجه به اظهارنظر شورای نگهبان در زمینة خلاف شرع بودن آن، در حال حاضر در امور مدنی پذیرفته نشده است. ...  بیشتر
پژوهشی
نقش اعلان اراده در انشای ایقاعات
نقش اعلان اراده در انشای ایقاعات

محمدرضا فلاح؛ یوسف جمشیدی؛ ایمان دهقانی دهج

دوره 5، شماره 7 ، خرداد 1392، صفحه 147-162

چکیده
  بر اساس مادة 191 قانون مدنی، اعلان اراده در عقود، شرط وقوع آن‌هاست و نحوة اعلان موضوعیتی نداشته و مؤثر در مقام نیست. ضرورت اعلان اراده در انشای ایقاعات از مباحثی است که حقوق‌دانان در آن اختلاف نظر دارند. ...  بیشتر
پژوهشی
بررسی و نقد فقهی ـ حقوقی ارث زن در طلاق مریض
بررسی و نقد فقهی ـ حقوقی ارث زن در طلاق مریض

ابوالفضل علیشاهی قلعه‌جوقی؛ صالح سعادت

دوره 5، شماره 7 ، خرداد 1392، صفحه 163-180

چکیده
  با اینکه در متون فقهی و حقوقی، طلاق یکی از موانع ارث‌بَری زوجین از یکدیگر دانسته شده است، استثنائاتی را در این باره می‌توان یافت؛ مانند اینکه زوجی که در بیماری رو به موت است، همسر خود را طلاق بائن یا ...  بیشتر