تعیین قلمرو اصل آزادی قراردادی در پرتو تئوری حق و حکم
تعیین قلمرو اصل آزادی قراردادی در پرتو تئوری حق و حکم

علی مختاری چهاربری؛ علی‌اکبر فرح‌زادی

دوره 12، شماره 21 ، تیر 1399، ، صفحه 167-190

چکیده
  عوامل محدودکنندۀ اصل آزادی قراردادی، شامل قوانین امری، نظم عمومی، اخلاق حسنه است و اشخاص نمی‌توانند بر خلاف آن‌ها تراضی نمایند. با توجه به مبانی فقهی و قرائنی قانونی از قبیل ماده 1295 قانون مدنی، نظم ...  بیشتر
تبیین حکم امضایی و تأثیر آن در استنباط احکام فقهی
تبیین حکم امضایی و تأثیر آن در استنباط احکام فقهی

قاسم نخعی‌پور؛ محمدعلی سعیدی

دوره 9، شماره 16 ، مهر 1396، ، صفحه 131-156

چکیده
  یکی از تقسیمات متداول در فقه امروزی، تقسیم احکام به امضایی و تأسیسی است که صرف‌نظر از اختلاف موجود در تعریف آن باید گفت که چنین تقسیمی به درستی وارد لسان فقها شده است و می‌تواند منشأ آثار مهمی در نحوۀ ...  بیشتر
مفهوم حق در دو پارادایم «فقه مدنی» و «دموکراسی غربی
مفهوم حق در دو پارادایم «فقه مدنی» و «دموکراسی غربی

جعفر کبیری سرمزده

دوره 8، شماره 14 ، مهر 1395، ، صفحه 145-166

چکیده
  مفهوم حق یکی از مفاهیم بنیادی در مباحث حقوقی، دینی و سیاسی و یکی از بنیان‌ها و اصول دموکراسی محسوب می‌شود. در دوران مدرن با ظهور متفکران و فلاسفه‌ای همچون توماس هابز و جان لاک، مفهوم حق از پس‌زمینۀ اخلاقی ...  بیشتر
قیاس مستنبط العله در فقه امامیه و حقوق ایران
قیاس مستنبط العله در فقه امامیه و حقوق ایران

سید ابوالقاسم نقیبی

دوره 2، شماره 3 ، دی 1388، ، صفحه 19-38

چکیده
  در علم فقه، به حکم فقیه به همانندی مجهول الحکم با معلوم الحکم در حکم شرعی به جهت اشتراک در علت حکم، قیاس گفته می‌شود. قیاس به اعتبار رابطة قیاس با ارادة شارع و قانونگذار به منصوص العله و مستنبط العله تقسیم ...  بیشتر
جهل به حکم و رافعیت آن نسبت به مسئولیت کیفری در فقه امامیه
جهل به حکم و رافعیت آن نسبت به مسئولیت کیفری در فقه امامیه

سیداحمد سجادی‌نژاد

دوره 2، شماره 3 ، دی 1388، ، صفحه 97-118

چکیده
  در این مقاله پس از اشاره‌ای به منشأ و تحولات قاعدة «جهل به حکم رافع مسئولیت کیفری نیست» در حقوق کیفری، جهل به حکم در فقه، در گسترة تمام فقه و در خصوص آنچه که موجب حد، تعزیر و کفاره است بررسی و غیر ...  بیشتر
حکم حکومتی و مبانی استنباط آن
حکم حکومتی و مبانی استنباط آن

فرج بهزاد وکیل‌آباد

دوره 2، شماره 2 ، مرداد 1388، ، صفحه 45-72

چکیده
  در این نوشتار به برخی از مهمترین معانی لغوی و اصطلاحی حکم و حکومت اشاره شده، سپس ضمن تعیین جایگاه حکم حکومتی در میان تقسیمات احکام، تعریفی از حکم حکومتی ارائه و به بررسی آن پرداخته شده است. آنگاه در مبانی ...  بیشتر
زمان و مکان و نقش آنها در اجتهاد
زمان و مکان و نقش آنها در اجتهاد

علیرضا صابریان

دوره 1، شماره 1 ، مرداد 1387، ، صفحه 13-32

چکیده
  مقالة حاضر به بررسی نقش زمان و مکان در اجتهاد می‌پردازد. مقتضیات زمان و مکان در تعیین موضوع احکام نقش اساسی دارد و موضوعات احکام به مثابة علّت برای حکم است؛ از این رو، نظریه‌های مختلفی دربارة تأثیر زمان ...  بیشتر