نوع مقاله : پژوهشی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق دانشگاه تهران، طلبه سطح چهار حوزه علمیه قم
2 استاد، گروه حقوق خصوصی، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران.
چکیده
از جمله مبادی ظنی که علی رغم سکوت قانون‌گذار و چه بسا بر خلاف ماده 1315 قانون مدنی که ضابطه شهادت را علم معرفی نموده، در کلمات برخی از فقها به عنوان استثناء برای تحملِ شهادتِ مبتنی بر علم مطرح شده و موجب تردیدهایی در ظرفیت-سنجی شهادت به استناد آن گردیده، استصحاب می‌باشد. تبعات قابل توجه شهادت و گستردگی دامنه‌ی مخاطبان آن در اثبات دعاوی، تحقیق به روش توصیفی و تحلیلی و ابزار کتابخانه‌ای را برای پاسخ به این سوال اساسی که در فقه امامی، شهادت مبتنی بر استصحاب، چه میزان اعتبار دارد؟ به منظور تبیین ابعاد مبهم و جلوگیری از انحرافات ناخواسته در عرصه تقنین ضروری می‌نماید. نتایج حاکی از آن است چنان‌چه شخص، به حکم ظاهری شهادت بدهد، اگر از او شهادت به واقع مطالبه نشده، بلکه از او شهادت به نحو مطلق مطالبه شده است، به این معنا که شهادت به حکم ظاهری هم اثر داشته باشد، نفوذ شهادت وی براساس اصل عملی نظیر استصحاب به مضمون حکم ظاهری با محذوری مواجه نیست. از آنجا که قانون مدنی، آیین دادرسی مدنی و رویه قضایی در اغلب این موارد ساکت است، گونه‌های ظنی شهادت، فاقد اعتبار کافی و تنها در موارد خاص به تشخیص قاضی به عنوان اماره ضعیف قابلیت پذیرش دارد که به نظر می‌رسد با بهره‌مندی از ظرفیت قابل توجه فقه امامی، با تفکیک میان شهادت در امور ظاهری و واقعی، نیازمند پشتوانه‌ی قوی‌تر قانونی در این زمینه می‌باشد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
واکاوی اعتبار شهادت مبتنی بر استصحاب در فقه و حقوق مدنی با تمرکز بر آراء شیخ انصاری
نویسندگان [English]
- sayed alireza amin 1
- sayed Ali Alavi Ghazvini 2
1 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق دانشگاه تهران، طلبه سطح چهار حوزه علمیه قم
2 استاد، گروه حقوق خصوصی، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران.
چکیده [English]
از جمله مبادی ظنی که علی رغم سکوت قانون‌گذار و چه بسا بر خلاف ماده 1315 قانون مدنی که ضابطه شهادت را علم معرفی نموده، در کلمات برخی از فقها به عنوان استثناء برای تحملِ شهادتِ مبتنی بر علم مطرح شده و موجب تردیدهایی در ظرفیت-سنجی شهادت به استناد آن گردیده، استصحاب می‌باشد. تبعات قابل توجه شهادت و گستردگی دامنه‌ی مخاطبان آن در اثبات دعاوی، تحقیق به روش توصیفی و تحلیلی و ابزار کتابخانه‌ای را برای پاسخ به این سوال اساسی که در فقه امامی، شهادت مبتنی بر استصحاب، چه میزان اعتبار دارد؟ به منظور تبیین ابعاد مبهم و جلوگیری از انحرافات ناخواسته در عرصه تقنین ضروری می‌نماید. نتایج حاکی از آن است چنان‌چه شخص، به حکم ظاهری شهادت بدهد، اگر از او شهادت به واقع مطالبه نشده، بلکه از او شهادت به نحو مطلق مطالبه شده است، به این معنا که شهادت به حکم ظاهری هم اثر داشته باشد، نفوذ شهادت وی براساس اصل عملی نظیر استصحاب به مضمون حکم ظاهری با محذوری مواجه نیست. از آنجا که قانون مدنی، آیین دادرسی مدنی و رویه قضایی در اغلب این موارد ساکت است، گونه‌های ظنی شهادت، فاقد اعتبار کافی و تنها در موارد خاص به تشخیص قاضی به عنوان اماره ضعیف قابلیت پذیرش دارد که به نظر می‌رسد با بهره‌مندی از ظرفیت قابل توجه فقه امامی، با تفکیک میان شهادت در امور ظاهری و واقعی، نیازمند پشتوانه‌ی قوی‌تر قانونی در این زمینه می‌باشد.
کلیدواژه‌ها [English]
- شهادت بر اساس استصحاب
- فقه امامی
- حقوق مدنی
- شیخ انصاری
)