نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

• سید محمد اسدی‌نژاد ¹
• سهند نجادی ایجادکار ²

¹ دانشیار، گروه حقوق، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

² دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

چکیده

معاملاتی که مدیون مدعی اعسار انجام می‌دهد ممکن است فاقد یکی از شرایط اساسی صحت معاملات بوده، بنابراین باطل یا غیرنافذ باشد. آنچه در مورد معاملات مدیون مورد توجه حقوق‌دانان قرار گرفته بحث معاملات صوری ‌یا با انگیزۀ فرار از دین بوده، اما چنانچه معاملات واقعی مدیون بدون این‌که نیاز به اثبات انگیزۀ فرار از دین باشد، باطل یا منفسخ بوده ‌‌‌و یا درمعرض رد ‌‌‌و تنفیذ باشد ‌‌‌و طلبکاران بتوانند به قائم‌مقا‌‌می از مدیون در این‌گونه معاملات مداخله کرده و اقامۀ دعوا نمایند، مغفول مانده است. این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی ‌‌‌و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای در پی پاسخ به این پرسش است که آیا طلبکاران می‌توانند در صورت مواجهه با اعسار مدیون به امید بازگشت عین اموال ‌‌‌و توقیف آن، به قائم‌مقا‌‌می از مدیون اقدام به رد معامله کنند یا نسبت به دعوای اعلام بطلان یا انفساخ معاملات او اقدام کنند؟ یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد نمی‌توان در همۀ موارد، طلبکاران را قائم‌مقام محسوب کرد، اما در مورد بطلان قرارداد، به علت عدم وجود یکی از شرایط اساسی صحت قراردادها و یا تحقق انفساخ تحت شرایطی می‌توان با اثبات ذی‌نفعی طلبکاران و براساس موازین فقهی و حقوقی، قائل به اقامۀ دعوا از جانب طلبکاران به جانشینی از مدیون بود.

کلیدواژه‌ها

• انفساخ
• بطلان
• ذی‌نفعی طلبکاران
• قائم‌مقا‌‌می طلبکاران
• قاعدۀ لاضرر

موضوعات

• حقوق خصوصی

عنوان مقاله [English]

Feasibility of Creditors' Intervention in the Transactions of a Debtor Claiming Insolvency

نویسندگان [English]

• Seyyed Mohammad Asadinejad ¹
• Sahand Nejadi Ijadkar ²

¹ Associate Professor, Faculty of Literature and Humanities, Department of Law, University of Guilan, Rasht, Iran.

² PhD Student in Private Law, Department of Law, University of Guilan, Rasht, Iran.

چکیده [English]

Transactions conducted by a debtor claiming insolvency (Muʿsir) may lack one of the essential conditions for the validity of contracts, thus rendering them void (Bāṭil) or non-enforceable. What legal scholars have focused on regarding a debtor's transactions is the discussion of fictitious transactions or those motivated by an intent to defraud creditors (fraudulent conveyance). However, what has been overlooked is the scenario where the debtor's real transactions are void or dissolved or are subject to annulment or ratification, and whether creditors can intervene in such transactions by way of subrogation (Qāʾim Maqāmī) of the debtor and file a lawsuit. This research, using a descriptive-analytical method and library resources, seeks to answer the question: can creditors, when faced with a debtor's insolvency and in hopes of the return and seizure of the specific assets, act as subrogated to the debtor to annul a transaction? Or can they file a lawsuit seeking a declaration of nullity or dissolution of his transactions? The findings of this research indicate that creditors cannot be considered subrogated to the debtor in all cases. However, regarding the nullity of a contract due to the absence of one of the essential conditions for contract validity, or regarding the occurrence of dissolution, under certain conditions, based on jurisprudential and legal principles and by proving the creditors' legal interest (Dhī Nafiʿī), one can accept that creditors may file a lawsuit as successors to the debtor.

کلیدواژه‌ها [English]

• Dissolution
• Nullity
• Creditors' Legal Interest
• Subrogation of Creditors
• The Rule of No Harm (Qāʿidat Lā Ḍarar)