نوع مقاله : پژوهشی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران
2 دانشیار حقوق، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران
چکیده
مالکیت مبتنی بر تقسیم زمان، که به عنوان مالکیت زمانی شناخته میشود، یکی ازموضوعات محل بحث در حقوق معاصر است و بسیاری از پژوهشگران به پذیرش آن اذعان دارند. استدلالهای حقوقی و فقهی نشان میدهد که تحصیل و تحقق مالکیت زمانی، امری ممکن است. بعد از پذیرش مالکیت زمانی، یکی از مباحث مهم که در این خصوص مطرح می شود، قلمرو تصرفات مادی مالک زمانی و مسئولیت و تعهدات حقوقی او در این زمینه است . دیدگاه یکپارچهای بین فقهاء و حقوقدانان در این باره وجود ندارد و قانون مدنی نیز در این خصوص مسکوت است.
این پژوهش که مبتنی بر روش تحلیلی-توصیفی است، نتیجه میگیرد که تصرفات مادی مالک زمانی، احکام متفاوتی دارد: اتلاف یا زوال عین مال، بدون اذن سایر مالکان زمانی، ممنوع و ضمانآور است و متصرف ضامن جبران خسارت خواهد بود؛ در حالی که با اذن همه مالکان، صحیح و بدون مسئولیت است. در تصرفات تغییر دهنده عین نیز، اگر تغییر برای تعمیر و اصلاح ضروری مال باشد، حتی بدون اذن، جایز و بدون ضمان است، اما تعمیرات غیرضروری یا تغییرات غیراصلاحی (در صورتی که ارزش مال را کاهش دهد) بدون اذن، ممنوع و ضمان آور است؛ در غیر این صورت (یعنی بدون کاهش ارزش یا در جهت انتفاع متعارف) جایز تلقی میشود. در همه موارد، وجود اذن سایر مالکان زمانی، تصرف را مطلقاً صحیح و بدون مسئولیت میسازد.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Analysis of material possessions in property subject to temporal ownership in Imami jurisprudence and Iranian law
نویسندگان [English]
- Hassan Ardemeh 1
- Gholamreza Yazdani 2
1 PhD Student in Private Law, Razavi University of Islamic Sciences, Mashhad, Iran
2 Associate Professor, Department of Law, Razavi University of Islamic Sciences, Mashhad, Iran
چکیده [English]
Ownership based on time division, known as temporal ownership, is one of the topics of discussion in contemporary law and many researchers acknowledge its acceptance. Legal and jurisprudential arguments show that the acquisition and realization of temporal ownership is possible. After the acceptance of temporal ownership, one of the important issues raised in this regard is the scope of the temporal owner's material possessions and his legal responsibilities and obligations in this regard. There is no unified view among jurists and lawyers on this issue, and the civil law is also silent on this issue.
This research, which is based on an analytical-descriptive method, concludes that the material possessions of the temporal owner have different rulings: the loss or deterioration of the real property without the permission of other temporal owners is prohibited and warranted, and the possessor will be the guarantor of compensation for the damage; while with the permission of all owners, it is correct and without liability. In the possessions that change the real property, if the change is for the necessary repair and improvement of the property, it is permissible and without liability even without permission, but unnecessary repairs or non-corrective changes (if they reduce the value of the property) are prohibited and warranted without permission; otherwise (i.e. without reducing the value or for the purpose of normal benefit) it is considered permissible. In all cases, the presence of the permission of other temporal owners makes the possession absolutely correct and without liability.
کلیدواژهها [English]
- Material possessions
- possessive owner
- temporal ownership
- non-possessive owner
فهرست منابع
- احمدزاده بزاز، سید عبدالمطلب. (1379). «مالکیّت موقت (زمانی)». نشریه نامه مفید، (24)، 123–
- اردمه، حسن. (1402). حدود تصرفات مادی و انتقالات در مال مورد مالکیت زمانی در فقه اسلامی و حقوق ایران، پایاننامه کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی.
- اصفهانی، محمدحسین (1418) حاشیه کتاب المکاسب. قم: انوار الهدی.
- امامی، سید حسن. (1340). حقوق مدنی، تهران، انتشارات کتاب فروشی اسلامیه.
- امامی، مسعود. 1389. «بیع زمانی»، نشریه فقه، (4)، 21 - 60.
- انصاری، سیدمرتضی (1415) المکاسب. قم: کنگره جهانی برزگداشت شیخ انصاری ره.
- آخوند خراسانی، محمدکاظم (1413) کتاب فی الوقف. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- آشتیانی، میرزا محمد حسن بن جعفر. (1403ق). القواعد الفقهیه (بحر الفوائد)، قم، انتشارات کتابخانه آیه الله مرعشی نجفی.
- پارسا، الهه. (1390). مطالعه ماهیت و آثار حقوقی مالکیّت زمانی در حقوق ایران با تطبیق در حقوق آمریکا. پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه قم، دانشکده آموزشهای الکترونیکی.
- جعفری لنگرودی، محمد جعفر. (1370). حقوق مدنی رهن-صلح. تهران: کتابخانه گنج دانش.
- جمعی از پژوهشگران زیر نظر شاهرودی، سید محمود هاشمی. (1426ق). فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیه السلام. قم: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بیت (ع).
- خمینی، سیدروح الله (بیتا) تحریرالوسیله. قم: موسسه مطبوعات دارالعلم.
- خویی، سید ابوالقاسم. (1418ق). موسوعه الامام الخویی. قم: مؤسسة إحیاء آثار الامام الخوئی.
- دزفولی زاده، محمد سروش. (1397). روابط حقوقی دارندگان مالکیّت زمانی، پایاننامه کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری.
- روحانی، سیدصادق (1429) منهاج الفقاهه. قم: انوار الهدی.
- سیستانی، سید علی (1417) منهاج الصالحین. قم: دفتر آیه الله سیستانی.
- صفایی، سید حسین، رحیمی، حبیب الله. (1396). مسئولیت مدنی (الزامات خارج از قرارداد). تهران: انتشارات سمت.
- عباسی، بیژن، معصومی، مسعود. (1398). «جایگاه اموال دولتی در نظام حقوق ایران». فصلنامه حقوق اداری، 6(18)، 145–
- کاتوزیان، ناصر. (1364). حقوق مدنی عقود اذنی و وثیقههای دین (عقود معین 3). تهران، انتشارات بهنشر.
- کاتوزیان، ناصر. (1379). حقوق مدنی الزامهای خارج از قرارداد (جلد دوم) غصب و استیفاء. تهران، موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
- کاتوزیان، ناصر. (1395). وقایع حقوقی – مسئولیت مدنی. تهران، شرکت سهامی انتشار.
- کاتوزیان، ناصر. (1398). حقوق مدنی (عقود معین). تهران، انتشارات گنج دانش.
- مرادی، مهدی. (1394). مسئولیت مدنی مالکان در مالکیّت زمانی. پایاننامه کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشکده حقوق دانشگاه تربیت مدرس.
- نیک کار، جمال؛ امامی نمینی، محمود. (1398). «بررسی قواعد تسلیط و لاضرر در تعامل پادگانهای نظامی با املاک مجاور». آموزه های فقه مدنی، (19)، 215.
- یزدانی، غلامرضا. (1400). حقوق اموال. تهران، انتشارات مجد.
- Gregory, Amy M. "An economic analysis of a timeshare ownership."