نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

• زهره حاجیان فروشانی ¹
• محمدرضا حمیدی ²
• رضا مولایی اصل ³

¹ دانشیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

² استادیار، گروه فقه و حقوق اسلامی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

³ دانشجوی کارشناسی ارشد فقه و حقوق، گروه فقه و حقوق اسلامی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

چکیده

.
مقوله‌ی رشد در کنار مقولات «عقل» و «بلوغ» ارکان سه‌گانه‌ی «اهلیت استیفا» را تشکیل می‌دهد و از این رو از کلیدی‌ترین مفاهیم فقهی و حقوقی در زمینه‌ی مسائل مالی به شمار می‌آید؛ بر این اساس، سفاهت از جمله عناوینی است که با تحقق آن، امکان تصرفات مالی افراد با محدودیت روبرو می‌شود. با این حال، اصطلاح سفاهت به رغم آنکه در ظاهر مفهومی روشن می‌نماید، دارای ابهامات فراوانی بوده و از این رو تعیین و دسته‌بندی مصادیق خارجی آن نیز با مشکلاتی روبروست؛ نوشتار پیش‌رو می‌کوشد ضمن بازپژوهی لغوی اصطلاح سفاهت و شناسایی ارکان تحقق آن و با تأکید بر وجه تخصصی این اصطلاح، پیچیدگی‌های اساسی در این زمینه را تبیین نموده و پس از ارائه‌ی دسته‌بندی قابل قبولی از اصناف آن، ابهامات و اشکالات را حل و فصل نماید. در این رابطه، توجّه نویسنده به این نکات معطوف است که اوّلاً سفاهت مقوله‌ای عدمی است، که تعریف آن از نقض ارکان و مقوّمات مفهوم رشد به دست می‌آید؛ و ثانیاً با عنایت به مصادیق عینی و خارجی این عنوان، میتوان منشأ بروز آن را به طور کلّی در سه دستۀ صباوت، بلاهت و عدم مبالات جویا شد. از مهم-ترین ره‌آوردهای چنین نگرشی، قابلیت محدود نمودن تصرفات تبذیری افرادی است که عرفاً یا قانوناً به عنوان سفیه شناخته نمی‌شوند. همچنین نظر مختار در این نوشتار، راه را بر بازنگری در بسیاری از احکام مربوط به سفیه از جمله ولایت بر سفیه، وکالت سفیه در معاملات و ضمانت اجرای معاملات سفیه باز می‌کند.

کلیدواژه‌ها

• سفه
• سفیه
• رشد
• اهلیت
• تصرفات مالی

موضوعات

• فقه و حقوق

عنوان مقاله [English]

Re-examining the concept of foolishness and its types in jurisprudence

نویسندگان [English]

• zohre Hajian forushani ¹
• mohammad reza hamidi ²
• reza molaei asl ³

¹ Associate Professor, Department of Islamic Jurisprudence and Law, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran.

² Assistant Professor, Department of Islamic Jurisprudence and Law, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran.

³ MA Student , Department of Islamic Jurisprudence and Law, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran.

چکیده [English]

According to the accepted rule of ownership, in principle, a person has control over his property and possessions and can have all kinds of possessions in them; however, the legal and religious competence and ability for such possession is subject to the fulfillment of certain conditions; The category of growth, along with the categories of "reason" and "maturity," constitutes the three pillars of "eligibility for succession," and is therefore considered one of the most key jurisprudential and legal concepts in the field of financial issues. Accordingly, foolishness is one of the titles that, when realized, limits the ability of individuals to make financial transactions. However, the term foolishness, despite its apparent clarity, It has many ambiguities, and therefore determining and classifying its foreign examples also faces problems; the following article attempts to re-examine the lexical meaning of the term "safahat" and identify the elements of its realization, with an emphasis on the specialized aspect This term explains the basic complexities in this field and, after presenting an acceptable classification of its trades, resolves ambiguities and problems. One of the most important outcomes of such an approach is the ability to limit the extravagant spending of individuals who are not recognized as fools by custom or law. Mukhtar's opinion in this article also paves the way for a review of many rulings related to fools, including guardianship over fools, proxy for fools in transactions, and guaranteeing the execution of fools' transactions.

کلیدواژه‌ها [English]

• Stupidity
• growth
• competence
• financial misappropriation