نوع مقاله : پژوهشی
نویسندگان
1 استادیار، گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.
2 استاد تمام، گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، ایران.
3 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج. ایران.
چکیده
این پژوهش به امکانسنجی فقهی ـ حقوقی تعیین برند به عنوان مهریه در فقه امامیه و حقوق ایران پرداخته است. با توجه به تحولات اقتصادی و جایگاه داراییهای نامشهود از جمله حقوق مالکیت فکری، این پرسش اساسی مطرح است که آیا میتوان برند را که داراییای غیرملموس اما دارای ارزش اقتصادی است، در چارچوب نهاد مهریه گنجاند؟ پژوهش حاضر با تحلیل تطبیقی شرایط صحت مهریه با ویژگیهای ذاتی برند، به این نتیجه میرسد که برند، با رعایت ملاحظات دقیق، قابلیت انطباق با این شرایط را داراست. از منظر مالیت، برند به دلیل ایجاد منفعت اقتصادی و رغبت عقلایی در عرف نوین، واجد ارزش مبادلهای است. قابلیت تملک و تسلیم آن نیز از طریق سازوکارهای قانونی ثبت و انتقال رسمی محقق میشود. مشروعیت برند، مشروط به حلال بودن ذات علامت و فعالیت اقتصادی مرتبط با آن است و شرط معلومیت نیز از طریق مشخصات ثبتی منحصربه فرد به طور کامل برآورده میگردد. در تحلیل ماهوی و تعیین جایگاه برند در تقسیمبندی اقسام مهریه (عین، منفعت، حق و عمل)، یافتهها نشان میدهد که قراردادن برند در زمره حق مالی اعتباری، موجهتر است. زیرا با ماهیت اعتباری، انحصاری و قابل انتقال برند سازگاری کامل داشته و با دیدگاه فقهای معاصر درباره شمول مالیت بر داراییهای معنوی همخوانی دارد. این پژوهش ثابت میکند که با التزام به ضوابط فقهی و حقوقی، تعیین برند به عنوان مهریه، صحیح است. روش تحقیق، توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانهای است.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
A Jurisprudential and Legal Feasibility Study of a Brand as Mahr (Dower)
نویسندگان [English]
- fatemeh alizadeh 1
- Ardavan Arzhang 2
- mamsour habibi pour 3
1 Assistant Professor, Department of Islamic Jurisprudence and Law, Faculty of Humanities, Yasouj University, Yasuj, Iran.
2 full Professor, Department of Islamic Jurisprudence and Law, Faculty of Humanities, Yasouj University, Yasuj, Iran.
3 Phd student, Department of Islamic Jurisprudence and Law, Faculty of Humanities, Yasouj University, Yasuj, Iran.
چکیده [English]
This research investigates the jurisprudential-legal feasibility of stipulating a brand as mahr (dowry) in Imami jurisprudence and Iranian law. Given economic developments and the status of intangible assets, including intellectual property rights, the fundamental question arises: Can a brand—an intangible asset with economic value—be incorporated within the framework of the mahr institution? Through a comparative analysis of the conditions foncludes that a brand, subject to careful considerations, can meet these conditions. From the perspective of "property value", a brand possesses exchange value due to its generation of economic benefit and the rational inclination towards it in modern custom. Its capability for ownership and delivery is realized through the legal mechanisms of registration and formal transfer. The legitimacy of the brand is contingent upon the permissibility of the nature of the trademark itself and its associated economic activity. The condition of "specification" is fully satisfied through its unique registration details. In the substantive analysis and determination of a brand's position within the classification of mahr types (object, usufruct, right, and labor), the findings indicate that categorizing a brand as a "legal right" is more justified. This is because it fully aligns with the brand's conventional, exclusive, and transferable nature and is consistent with the views of contemporary jurists regarding the inclusion of intangible assets within the concept of property. This study demonstrates that, subject to adherence to jurisprudential and legal standards, stipulating a brand as mahr is valid. The research method is descriptive-analytical and based on library resources.
کلیدواژهها [English]
- Mahr (Dower)
- Brand
- Intangible Asset
- Intellectual Property
)