نوع مقاله : پژوهشی
نویسنده
دانشجوی دکترای فقه و حقوق خصوصی ، دانشگاه شهید مطهری (ره) ، تهران ،ایران
چکیده
هدف: این پژوهش به بررسی چالش بنیادینی میپردازد که نظام حقوقی ایران در مواجهه با وضعیتها و آرای مربوط به احوال شخصیه ایرانیان مقیم خارج از کشور با آن روبهروست. مسئله اصلی، تحلیل تعارض میان الزام قانونگذار ایران به حاکمیت قانون ملی ـ مطابق مواد ۶ و ۷ قانون مدنی ـ و واقعیت آرای قضایی خارجی است که بر اساس نظامهای حقوقی متفاوت صادر میشوند.
روش(ها): این تحقیق با بهرهگیری از روش توصیفی–تحلیلی، مقررات حقوق داخلی، رویههای قضایی و مبانی فقهی مرتبط را بررسی کرده و به این پرسش میپردازد که نظام قضایی ایران در حوزههایی همچون نکاح، طلاق، حضانت، ارث، وصیت و نسب، چه رویکردی نسبت به شناسایی و اجرای آرای صادره از محاکم خارجی اتخاذ میکند.
یافته(ها): نتایج نشان میدهد که اصل حاکمیت قانون ملی ایران با دو سطح از ناکارآمدی مواجه است: نخست در خارج از کشور، به دلیل تعارض با نظم عمومی کشورهای میزبان و اتکای آن کشورها بر اصل اقامتگاه؛ و دوم در داخل ایران، به سبب مغایرت آرای خارجی با نظم عمومی داخلی، بهویژه در نهادهایی مانند مهریه و طلاق. این وضعیت، خلأ جدی در وجود یک سازوکار شفاف، کارآمد و منسجم برای ارزیابی و شناسایی احکام خارجی را آشکار میسازد.
نتیجهگیری: پژوهش نتیجه میگیرد که نظام حقوقی ایران نیازمند تدوین فرآیندی روشن، هماهنگ و مؤثر برای تعیین آثار حقوقی احکام خارجی است. بر اساس ظرفیتهای فقه امامیه، مقاله پیشنهادهایی برای ایجاد یک نظام منسجم ارائه میکند که بتواند میان الزامات قانون ملی و واقعیتهای ناشی از گسترش حضور ایرانیان در جوامع خارجی تعادل ایجاد کند.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Jurisprudential-Legal Analysis of the Inefficiency of the Principle of the Rule of National Law on the Personal Status of Iranians Living Abroad
نویسنده [English]
- seyed ali mirlohi
Doctoral student of jurisprudence and private law, Shahid Motahari University (RA), Tehran, Iran
چکیده [English]
With the increase in Iranians residing abroad, the Iranian legal system faces the fundamental challenge of how to interact with the legal situations and decisions related to the personal status of these individuals that are issued in foreign courts. The main issue of the research is to analyze the conflict between the Iranian legislator's approach to requiring the rule of national law (the subject of Articles 6 and 7 of the Civil Code) and the reality of foreign judicial decisions that are based on other legal systems. This research, using a descriptive-analytical method, answers the question of what position the Iranian judicial system takes towards the recognition and enforcement of these decisions in cases related to marriage, divorce, custody, inheritance, will, and lineage. The research findings show that the principle of the rule of law in Iran, in the practical stage and in the face of foreign decisions, faces a deadlock due to the contradiction of those decisions with the "public order" of Iran (especially in institutions such as dowry and divorce). This situation indicates a serious gap in the development of a transparent and efficient procedure for evaluating and identifying foreign judgments. Finally, the article, relying on the capacities of Imami jurisprudence, offers suggestions for creating a coherent legal system to determine the legal effects of foreign judgments in Iran.
کلیدواژهها [English]
- Conflict of laws
- personal status
- Iranians living abroad
- governing law
- Imami jurisprudence
)