نقش منطق در تفسیر قرارداد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق خصوصی، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران

2 کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران

چکیده

در راستای تبیین رابطه‌ی موجود میان منطق و تفسیر قرارداد، می توان منطق را از دو نگاه خاص و عام مورد توجه قرار داد. ارتباط تفسیر با علم منطق به معنای خاص، به‌طور خلاصه در سه حیطۀ استدلالهای موجب تفسیر، پیمایش منطقی متن و استدلال‌های محیط تفسیر منطقی قرارداد قابل بررسی است. در مرحله استدلال‌های موجب تفسیر، باید به نقش ارادة طرفین قرارداد در استنتاج صحیح از مقدمات، توجهی ویژه داشت که در قالب لزوم احراز یکی از شروط انتاج قیاس منطقی، یعنی تکرار حد وسط در هر دو مقدمه جلوه‌گر خواهد بود. مرحله دوم از سیر تکامل رابطۀ منطق و تفسیر را باید به بازخوانی منطقی متن قرارداد اختصاص داد که با بهره‌گیری از ابزار‌های مباحث الفاظ علم منطق و همچنین اصول عقلانی حاکم در معرفت‌شناسی منطقی صورت خواهد پذیرفت. مرحله نهایی از این فرایند تفسیری، مربوط به استدلال‌های محیط تفسیر منطقی قرارداد یا استدلال‌های منتج به حکم نهایی دادگاه است که به مباحث حجت علم منطق، یعنی استدلال‌های قیاسی ارتباط ویژه ای می یابد. در جنبه عام و عرفی تفسیر منطقی نیز، هنجار‌های اجتماعی و آرمان‌های حقوقی چون اخلاق، عدالت و انصاف، به‌عنوان عواملی تعیین کننده در میزان قرابت دو مفهوم منطق و تفسیر موردتوجه است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

a

چکیده [English]

a