سازوکار فقهی ـ حقوقی صیانت دائمی ازحقوق متعلق به شخصیت انسان
سازوکار فقهی ـ حقوقی صیانت دائمی ازحقوق متعلق به شخصیت انسان

فاطمه قدرتی

دوره 8، شماره 14 ، مهر 1395، ، صفحه 31-58

چکیده
  امروزه گسترۀ حقوق وابسته به شخصیت انسان بسیار متنوع و راه‌های تجاوز و تعدی و اخلال نسبت به آن قابل احصا نیست. در این میان، در صورت رخداد مرگ یا ناتوانی شخص در صیانت از حقوق خود، بررسی حدود اختیارات شخص ...  بیشتر
مسئولیت مدنی بیماران مبتلا به بیماری‌های واگیردار
مسئولیت مدنی بیماران مبتلا به بیماری‌های واگیردار

علیرضا یزدانیان؛ مریم ثقفی

دوره 6، شماره 10 ، آبان 1393، ، صفحه 31-50

چکیده
  رسالت حقوق مسئولیت مدنی، حمایت از زیان‌دیده و جبران خسارات وارده است. اما در برخی مواقع، زیان‌دیده عامل زیان نیز می‌باشد. بیمار مبتلا به بیماری واگیردار، نمونۀ زیان‌دیده‌ای است که در صورت انتقال بیماری ...  بیشتر
تحلیل حقوقی اندراج شرط در ضمن ایقاع و آثار آن
تحلیل حقوقی اندراج شرط در ضمن ایقاع و آثار آن

علیرضا فصیحی‌زاده؛ عباس کیانی

دوره 6، شماره 9 ، خرداد 1393، ، صفحه 31-58

چکیده
  از مسائلی که در ایقاعات بما هی ایقاعات شایان بررسی است امکان یا عدم امکان اندراج شرط در ضمن ایقاعات است. این موضوع پیچیده نه تنها در قانون مدنی ایران مسکوت مانده، بلکه از نظر فقهی نیز محل مناقشه است. ایقاعی ...  بیشتر
تأثیر تفلیس در معاملات معوض در حقوق ایران
تأثیر تفلیس در معاملات معوض در حقوق ایران

علیرضا فصیحی‌زاده؛ امید حفیظی؛ محمود جلالی؛ مرتضی طبیبی

دوره 11، شماره 19 ، شهریور 1398، ، صفحه 33-60

چکیده
  در مورد اثر ورشکستگی یکی از طرفین در سرنوشت عقد، در میان نویسندگان حقوقی اتفاق‌نظر وجود ندارد. برخی آن را از موجبات انفساخ عقد می‌دانند. مبنای این نظر، بر هم خوردن موازنه‌ای است که در تمامی عقود معوض ...  بیشتر
بررسی انتقادی تعریف معسر با تأکید بر قانون نحوۀ اجرای محکومیت‌های مالی 1393
بررسی انتقادی تعریف معسر با تأکید بر قانون نحوۀ اجرای محکومیت‌های مالی 1393

اسفندیار صفری؛ جلیل قنواتی؛ سیدعلی علوی قزوینی

دوره 9، شماره 16 ، مهر 1396، ، صفحه 33-56

چکیده
  با وجود اینکه احکام گوناگونی بر عنوان «معسر» مرتب می‌شود، اما تعریف‌هایی که از آن در متون فقهی و قانونی ارائه شده است، همگی دارای اشکال هستند. در این مقاله پس از بازگویی و نقد تعاریف مطرح‌شده برای ...  بیشتر
ارزیابی انتقادی مادۀ 24 قانون نحوۀ اجرای محکومیت‌های مالی
ارزیابی انتقادی مادۀ 24 قانون نحوۀ اجرای محکومیت‌های مالی

یاسر تک‌فلاح؛ ابوالقاسم مرشدی

دوره 16، شماره 30 ، دی 1403، ، صفحه 33-60

https://doi.org/10.30513/cjd.2024.4942.1841

چکیده
  در مادۀ 24 قانون نحوۀ اجرای محکومیت‌های مالی به 7 مورد از مصادیق مستثنیات دین تصریح شده و قانون‌گذار آن‌ها را غیرقابل توقیف و فروش برشمرده است. تعریف مستثنیات دین به مصادیق آن به جهت نبود ملاک منقح، شبهات ...  بیشتر
ماهیت حقوقی «قرارداد مشارکت در تولید» از منظر حقوق ایران و فقه امامیه
ماهیت حقوقی «قرارداد مشارکت در تولید» از منظر حقوق ایران و فقه امامیه

ابوطالب کوشا؛ مصطفی شفیع‌زاده خولنجانی

دوره 10، شماره 17 ، شهریور 1397، ، صفحه 35-64

چکیده
  قرارداد نفتی مشارکت در تولید به عنوان یکی از قالب‌های قراردادی برای جذب شرکت‌های بین‌المللی نفت به منظور انجام عملیات نفتی در بخش بالادستی صنعت نفت مطرح است و می‌تواند به عنوان مبنایی برای تعامل ایران ...  بیشتر
شرایط و آثار انتقال قرارداد اجاره به مستأجر جدید در فقه و حقوق ایران
شرایط و آثار انتقال قرارداد اجاره به مستأجر جدید در فقه و حقوق ایران

آزیتا امینی؛ سیامک جعفرزاده؛ رضا نیکخواه سرنقی؛ سلمان علی‌پور قوشچی

دوره 12، شماره 21 ، تیر 1399، ، صفحه 35-64

چکیده
  موقعیتی که از قرارداد برای طرفین قرارداد حاصل می‌شود، در برخی موارد قابل انتقال است؛ به طوری که یکی از طرفین قرارداد، موقعیت خود را به شخص ثالثی واگذار می‌کند و خود از قرارداد کنار می‌رود و مقصود این ...  بیشتر
گستره مفهومی ولیّ بیمار در تبصره 2 ماده 495 قانون مجازات اسلامی 1392
گستره مفهومی ولیّ بیمار در تبصره 2 ماده 495 قانون مجازات اسلامی 1392

حجت پولادین طَرقی؛ حسن وحدتی شبیری؛ سید حمید حسینی الارزی؛ حسین ابراهیم زاده

دوره 16، شماره 29 ، خرداد 1403، ، صفحه 35-60

https://doi.org/10.30513/cjd.2022.4083.1682

چکیده
  قانون‌گذار در تبصره 2 ماده 495 قانون مجازات اسلامی، ولیّ بیماران ناهوشیار را جهت رضایت درمان یا برائت از خسارات، ولیّ خاص همانند پدر و ولیّ عام (مقام رهبری) معرفی می‌نماید. این تبصره برگرفته از متون فقهی ...  بیشتر
تحلیل نکاح فرزند خوانده با سرپرست بر مبنای اصل حاکمیت اراده در انگاره اسلام، فرانسه
تحلیل نکاح فرزند خوانده با سرپرست بر مبنای اصل حاکمیت اراده در انگاره اسلام، فرانسه

اسماعیل باقریان خوزانی؛ محمد هادی مهدوی؛ مسعود راعی؛ احمد توکلی

دوره 13، شماره 23 ، خرداد 1400، ، صفحه 39-68

https://doi.org/10.30513/cjd.2020.705.1147

چکیده
  امکان یا عدم امکان ازدواج با فرزندخوانده، یکی از مسائل چالشی در نظام حقوقی ایران و بسیاری از کشورهاست. بر خلاف سایر کشورهای اسلامی، کشور تونس تحت نفوذ قانون کشور فرانسه، قرابت ناشی از فرزندخواندگی و ...  بیشتر
امکان‌سنجی مداخله طلبکاران در معاملات مدیون مدعی اعسار
امکان‌سنجی مداخله طلبکاران در معاملات مدیون مدعی اعسار

سید محمد اسدی‌نژاد؛ سهند نجادی ایجادکار

دوره 18، شماره 33 ، تیر 1405، ، صفحه 41-70

https://doi.org/10.30513/cjd.2025.6996.2062

چکیده
  معاملاتی که مدیون مدعی اعسار انجام می‌دهد ممکن است فاقد یکی از شرایط اساسی صحت معاملات بوده، بنابراین باطل یا غیرنافذ باشد. آنچه در مورد معاملات مدیون مورد توجه حقوق‌دانان قرار گرفته بحث معاملات صوری ...  بیشتر
بررسی مستثنیات اصلی و تبعی از حکم ملی شدن اراضی منابع طبیعی
بررسی مستثنیات اصلی و تبعی از حکم ملی شدن اراضی منابع طبیعی

محمدحسن امام‌وردی

دوره 17، شماره 32 ، دی 1404، ، صفحه 43-75

https://doi.org/10.30513/cjd.2025.6799.2043

چکیده
  اراضی منابع طبیعی به مفهوم اراضی دارای گیاهان خودرو که به حال طبیعی خود باقی‌مانده، با قانون ملی شدن جنگل‌های کشور در تاریخ 17/10/1341 ملی و در زمرۀ اموال عمومی قرار گرفتند. از حکم یادشده، اراضی‌ای که تا ...  بیشتر
پژوهشی در مبانی فقهی موسیقی
پژوهشی در مبانی فقهی موسیقی

محمدتقی فخلعی

دوره 1، شماره 1 ، مرداد 1387، ، صفحه 33-64

چکیده
  موسیقی پدیده‌ای است که در تاریخ زندگی بشر نقش انکارناپذیری دارد. برای پی بردن به این امر، کافی است پیشینة حضور آن را در جوامع گوناگون بشری مورد مطالعه قرار دهیم.مطالعة موسیقی، از نظرگاههای تاریخی، علمی، ...  بیشتر
بازار مسلمانان و حلیت و طهارت کالای عرضه‌شده در آن
بازار مسلمانان و حلیت و طهارت کالای عرضه‌شده در آن

محمد امامی؛ محمدحسن حائری

دوره 2، شماره 3 ، دی 1388، ، صفحه 39-60

چکیده
  انسان بسیاری از نیازهای خود را از بازار تهیه می‌کند. از سویی اسلام برای استفاده از کالایی شرایطی در نظر گرفته است که گاه احراز آن شرایط آسان نیست و انسان متشرع در مورد استفاده از آن مردد می‌شود. این مقاله ...  بیشتر
حکم حکومتی و مبانی استنباط آن
حکم حکومتی و مبانی استنباط آن

فرج بهزاد وکیل‌آباد

دوره 2، شماره 2 ، مرداد 1388، ، صفحه 45-72

چکیده
  در این نوشتار به برخی از مهمترین معانی لغوی و اصطلاحی حکم و حکومت اشاره شده، سپس ضمن تعیین جایگاه حکم حکومتی در میان تقسیمات احکام، تعریفی از حکم حکومتی ارائه و به بررسی آن پرداخته شده است. آنگاه در مبانی ...  بیشتر
گستره مدت در ازدواج موقت
گستره مدت در ازدواج موقت

ابراهیم جوانمرد فرخانی؛ سعید ابراهیمی؛ سید محمد رضوی

دوره 15، شماره 27 ، خرداد 1402، ، صفحه 45-68

https://doi.org/10.30513/cjd.2021.2577.1467

چکیده
  در رابطه با حداقل و حداکثر مدت در ازدواج موقت، بین فقها و حقوق‌دانان اختلاف‌نظر وجود دارد. در قانون مدنی، مقرره‌ای وجود ندارد که گستره مدت در این نهاد حقوقی را مشخص کند. بر این اساس، در این مقاله در پی ...  بیشتر
مبانی تداوم شخصیت حقوقی انسان پس از مرگ در مذاهب خمسه و حقوق موضوعه
مبانی تداوم شخصیت حقوقی انسان پس از مرگ در مذاهب خمسه و حقوق موضوعه

فاطمه قدرتی

دوره 7، شماره 12 ، آبان 1394، ، صفحه 47-68

چکیده
  با توجه به موازین فقهی و حقوقی، هر فردی از ابتدای حیاتِ خود شخصیت حقوقی دارد و می‌تواند طرف حق و تکلیف قرار گیرد و نسبت به اجرای حقوق و ادای تکالیفش اقدام کند. اما اینکه با رخداد مرگ چه تغییری در وضعیت ...  بیشتر
نقدی فقهی به رویکرد قانون مجازات اسلامی پیرامون اقرار ورشکسته در دعاوی کیفری
نقدی فقهی به رویکرد قانون مجازات اسلامی پیرامون اقرار ورشکسته در دعاوی کیفری

روح اله اکرمی؛ عزیزاله فهیمی

دوره 14، شماره 26 ، اسفند 1401، ، صفحه 47-76

https://doi.org/10.30513/cjd.2021.1163.1229

چکیده
  از نظر فقهی و قانونی، تصرفات مالی افراد ورشکسته به جهت صیانت از حقوق طلبکاران نافذ نیست. اقرار به عنوان اخباری علیه شخص که می‌تواند آثار مالی به دنبال داشته باشد، چنانچه از سوی ورشکسته صورت گیرد، اعتبار ...  بیشتر
بررسی اصل آزادی ایقاعات در فقه امامیه و حقوق ایران
بررسی اصل آزادی ایقاعات در فقه امامیه و حقوق ایران

محمدحسن صادقی مقدم؛ هادی شعبانی کَندسری؛ یاسر سهرابی

دوره 7، شماره 11 ، خرداد 1394، ، صفحه 49-72

چکیده
  در این مقاله اصل آزادی ایقاعات در فقه امامیه و حقوق ایران بررسی شده است. در پژوهش حاضر با این پرسش روبه‌روییم که آیا در حقوق و فقه ما اصل آزادی ایقاعات پذیرفته شده است یا خیر و قلمرو نفوذ ارادۀ یک‌جانبه ...  بیشتر
بررسی رَوایی قبض در معاملات آتی بورس
بررسی رَوایی قبض در معاملات آتی بورس

حسین ناصری مقدم؛ داریوش بخردیان؛ اردوان ارژنگ

دوره 5، شماره 8 ، آذر 1392، ، صفحه 49-74

چکیده
  در بسیاری از معاملات بازار بورس ظاهراً قبضی صورت نمی‌گیرد. گروهی از فقها نیز «بیع ما لم یقبض» را جایز ندانسته و حکم به عدم رَوایی آن نموده‌اند. در جستار حاضر مفهوم قبض و حکم آن در بازار بورس بررسی ...  بیشتر
بررسی فقهی حبس داده‌ها در فضای مجازی
بررسی فقهی حبس داده‌ها در فضای مجازی

علی اکبر ایزدی فرد؛ عابدین مٶمنی؛ سیدمجتبی حسین‌نژاد؛ فاضل امیری سوادرودباری

دوره 11، شماره 20 ، اسفند 1398، ، صفحه 49-76

چکیده
  وقوع حبس در فضای مجازی، یکی از مهم‌ترین رخدادهای عصر حاضر است. در بسیاری از موارد در فضای مجازی، اطلاعات و داده‌های علمی، آموزشی و مالی افراد مورد حبس قرار می‌گیرد؛ به گونه‌ای که حابس، مانع استفاده ...  بیشتر
وضعیت تصرفات ناقل عین مرهونه از سوی راهن (مطالعة فقهی ـ حقوقی)
وضعیت تصرفات ناقل عین مرهونه از سوی راهن (مطالعة فقهی ـ حقوقی)

سیدمحمدتقی قبولی درافشان

دوره 3، شماره 4 ، دی 1390، ، صفحه 49-64

چکیده
  از مسائل مهم راجع به حق مرتهن، مسئلة وضع حقوقی قراردادهای ناقل عین از جمله فروش عین مرهونه توسط راهن است. در این خصوص بر اساس نظر مشهور فقهی نفوذ قراردادهای مزبور نیازمند اذن یا اجازة مرتهن است. اهم ادلة ...  بیشتر
بررسی فقهی حقوقی سوءاستفاده از حقّ مالکیت ربات در امر اشتغال
بررسی فقهی حقوقی سوءاستفاده از حقّ مالکیت ربات در امر اشتغال

حمزه نظرپور؛ علی‌اکبر ایزدی فرد؛ محمد محسنی دهکلانی

دوره 10، شماره 18 ، مهر 1397، ، صفحه 51-82

چکیده
  وجود فناوری‌های نوین از لوازم زندگی امروزی قلمداد شده و غالباً با هدف خدمت به زندگی انسان مورد طراحی قرار گرفته است. اما با اذعان به همۀ مزایایی که این فناوری‌ها دارند، جانب زیان و سوءاستفاده از آن‌ها ...  بیشتر
بررسی تطبیقی حُسن نیت در فقه، حقوق خارجی و اسناد بین‌المللی
بررسی تطبیقی حُسن نیت در فقه، حقوق خارجی و اسناد بین‌المللی

حسین سیمایی صرّاف

دوره 6، شماره 10 ، آبان 1393، ، صفحه 51-74

چکیده
  نظام‌های حقوقی دربارۀ لزوم رعایت «حُسن نیت» در قراردادها به عنوان یک تعهد قراردادی، اتفاق نظر ندارند؛ برخی از آن‌ها (عمدتاً نظام‌های حقوق نوشته) رعایت حُسن نیت را به دلایل «ضرورت»، «مصلحت» ...  بیشتر
حل و فصل مالی بانکها و موسسات اعتباریِ متوقف «با نگاهی به طرح جامع بانکداری»
حل و فصل مالی بانکها و موسسات اعتباریِ متوقف «با نگاهی به طرح جامع بانکداری»

احمد بیگی حبیب آبادی؛ حسین پاشائی

دوره 13، شماره 24 ، مهر 1400، ، صفحه 51-80

https://doi.org/10.30513/cjd.2021.39.1009

چکیده
  علت عمده بحران‌های مالی بانک‌ها و مٶسسات اعتباری، توقف از ایفای تعهداتی است که بر عهده آن‌هاست. راهکار نظام سنتی برای برون‌رفت از این بحران، اعمال فرایند ورشکستگی است. امروز اندیشه‌های حقوقی به این ...  بیشتر