جواد نیک نژاد
چکیده
ایجاب به دو دستۀ ساده و ملزم تقسیم میشود. در ایجاب ملزم، موجب نمیتواند از ایجاب رجوع کند، زیرا ایجاب مذکور به دلالت التزامی مستلزم سلب و اسقاط حق رجوع از موجب است. در اثر رجوع از ایجاب، در مدت اعتبار ...
بیشتر
ایجاب به دو دستۀ ساده و ملزم تقسیم میشود. در ایجاب ملزم، موجب نمیتواند از ایجاب رجوع کند، زیرا ایجاب مذکور به دلالت التزامی مستلزم سلب و اسقاط حق رجوع از موجب است. در اثر رجوع از ایجاب، در مدت اعتبار با اعلام قبولی از سوی مخاطب، عقد منعقد میشود، ولی چنانچه موضوع ایجاب عین معین باشد و موجب قبل از اعلام قبولی توسط مخاطب، آن را به شخص ثالثی انتقال دهد، سؤال قابل طرح در این خصوص، وضعیت فقهی‑حقوقی معاملۀ معارض انجامشده است. برخی با تشبیه موضوع به معاملات راهن نسبت به عین مرهونه بدون اذن مرتهن، معاملات معارض با ایجاب را غیرنافذ اعلام نمودهاند. برخی دیگر صرفاً به حق اعلام بطلان معاملۀ معارض مذکور توسط مخاطب اشاره کردهاند. فقهای امامیه در خصوص ایجاب ملزم اظهار نظر نکردهاند، ولی با توجه به ماهیت شرط ضمنی مندرج در ایجاب ملزم که از مصادیق شرط نتیجۀ منفی است، فقهای امامیه معاملات معارض با شرط نتیجۀ منفی را عدم نفوذ میدانند. نتیجۀ حاصل از تحقیق این است که معاملات معارض با ایجاب ملزم، چون بهطور ضمنی متضمن سلب حق رجوع از موجب بوده، حق عینی ابتدایی برای مخاطب ایجاد میکند، لذا معاملۀ مذکور به علت وجود مانع در وضعیت مَرعی قرار دارد. در صورت اعمال حق توسط مخاطب در مدت اعتبار ایجاب، معاملۀ معارض به علت مانع موجود در آنکه سبب تزلزل در بقای آن میشود، از همان تاریخ منفسخ میگردد.
