حمید حمیدیان؛ ودیعه طهماسب پور
چکیده
نفقه فرزندان در فقه امامیه و نظام حقوقی ایران، نهادی حمایتی است که با هدف تأمین نیازهای اساسی طفل پیشبینی شده است. با وجود آنکه قانون مدنی برخی مصادیق نفقه اقارب را احصا کرده، شمول هزینههای بهداشت ...
بیشتر
نفقه فرزندان در فقه امامیه و نظام حقوقی ایران، نهادی حمایتی است که با هدف تأمین نیازهای اساسی طفل پیشبینی شده است. با وجود آنکه قانون مدنی برخی مصادیق نفقه اقارب را احصا کرده، شمول هزینههای بهداشت و درمان، بهویژه درمانهای روانی و جراحیهای زیبایی، ذیل عنوان نفقه بهطور صریح تبیین نشده است. این سکوت تقنینی، در پرتو تحولات اجتماعی و پزشکی، موجب بروز ابهام و اختلافنظرهای فقهی و حقوقی گردیده است. مسئله اصلی پژوهش حاضر آن است که آیا و تحت چه شرایطی هزینههای درمان جسمی، روانی و جراحیهای زیبایی میتوانند در قلمرو نفقه فرزندان قرار گیرند .
پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با اتکاء به منابع فقه امامیه، دکترین حقوقی و مقررات قانون مدنی ایران انجام شده است. نوآوری پژوهش در ارائه تحلیلی عرفمحور از مفهوم نفقه درمانی و تفکیک میان هزینههای درمانی ضروری و هزینههای صرفاً تجملی، با تأکید بر جایگاه جراحیهای زیبایی نهفته است. یافتهها نشان میدهد هزینههای درمانی ضروری که ترک آنها موجب عسر و حرج یا تهدید سلامت جسمی و روانی فرزند میشود، در صورت احراز تمکن مالی منفق، با توجه به فلسفه حمایتی نفقه، میتوانند از مصادیق نفقه قابل مطالبه محسوب شوند. در مقابل، هزینههایی که فاقد ضرورت عقلایی و عرفی هستند، اصولاً خارج از قلمرو نفقه قرار میگیرند. در نهایت، پژوهش نتیجه میگیرد که با استناد به قواعد فقهی لاضرر و نفی عسر و حرج و با تفسیر موسع و عرفمحور از مقررات قانونی، و همزمان با لحاظ توان مالی منفق، میتوان هزینههای بهداشت و درمان را بهمنظور رعایت مصلحت طفل ذیل عنوان نفقه فرزندان مورد بررسی قرار داد .
