زهره حاجیان فروشانی؛ محمدرضا حمیدی؛ رضا مولایی اصل
چکیده
.مقولهی رشد در کنار مقولات «عقل» و «بلوغ» ارکان سهگانهی «اهلیت استیفا» را تشکیل میدهد و از این رو از کلیدیترین مفاهیم فقهی و حقوقی در زمینهی مسائل مالی به شمار میآید؛ بر این ...
بیشتر
.مقولهی رشد در کنار مقولات «عقل» و «بلوغ» ارکان سهگانهی «اهلیت استیفا» را تشکیل میدهد و از این رو از کلیدیترین مفاهیم فقهی و حقوقی در زمینهی مسائل مالی به شمار میآید؛ بر این اساس، سفاهت از جمله عناوینی است که با تحقق آن، امکان تصرفات مالی افراد با محدودیت روبرو میشود. با این حال، اصطلاح سفاهت به رغم آنکه در ظاهر مفهومی روشن مینماید، دارای ابهامات فراوانی بوده و از این رو تعیین و دستهبندی مصادیق خارجی آن نیز با مشکلاتی روبروست؛ نوشتار پیشرو میکوشد ضمن بازپژوهی لغوی اصطلاح سفاهت و شناسایی ارکان تحقق آن و با تأکید بر وجه تخصصی این اصطلاح، پیچیدگیهای اساسی در این زمینه را تبیین نموده و پس از ارائهی دستهبندی قابل قبولی از اصناف آن، ابهامات و اشکالات را حل و فصل نماید. در این رابطه، توجّه نویسنده به این نکات معطوف است که اوّلاً سفاهت مقولهای عدمی است، که تعریف آن از نقض ارکان و مقوّمات مفهوم رشد به دست میآید؛ و ثانیاً با عنایت به مصادیق عینی و خارجی این عنوان، میتوان منشأ بروز آن را به طور کلّی در سه دستۀ صباوت، بلاهت و عدم مبالات جویا شد. از مهم-ترین رهآوردهای چنین نگرشی، قابلیت محدود نمودن تصرفات تبذیری افرادی است که عرفاً یا قانوناً به عنوان سفیه شناخته نمیشوند. همچنین نظر مختار در این نوشتار، راه را بر بازنگری در بسیاری از احکام مربوط به سفیه از جمله ولایت بر سفیه، وکالت سفیه در معاملات و ضمانت اجرای معاملات سفیه باز میکند.
